وقف ظرفیتی عظیم برای حل بحران اقتصادی/اوقاف نیات خیرین را محدود به برخی موضوعات نکند

به گزارش سراج هشت، وقف سنتی کهن و ایرانی است که ایرانیان پس از ورود و آشنایی با دین مبین اسلام از آن آگاهی یافتند و به معنای هدیه‌ای ابدی برای خدمت عمومی یا نگه‌داشتن اصل چیزی و جاری بودن منفعت آن در جهت خیر و نیکی و رضای خداست و به عنوان یکی از بهترین و مؤثرترین شیوه‌های تکافل اجتماعی، بذل و بخشش، انفاق درراه خداوند و کمک به هم نوعان در اسلام محسوب می‌شود.

وقف می‌تواند به‌عنوان بازویی توانمند و مؤثر، در امور اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، بهداشتی و مذهبی با محوریت رشد و توسعه جامعه و با بهره‌مندی از ظرفیت مردمی برای رفع نیازهای جامعه نقش‌آفرین باشد و خلأهای موجود در جامعه اسلامی را با پشتوانه مردمی پر کند، بنابراین باید علاوه بر فرهنگ‌سازی برای نهادینه کردن این سنت پسندیده و سوق دادن نیات واقفین خیراندیش به نیازهای مهم جامعه به‌صورت جدی توجه شود و اگر این امر به‌درستی محقق شود قسمت اعظمی از نیازهای جامعه اسلامی را تحت پوشش خود قرار دهد.

مقام معظم رهبری در باب اهمیت وقف در جامعه اسلامی فرموده‌اند: «یکی از اقدامات نظام اسلامی، احیای نیت خیر واقفین است که این خدمت بزرگ به عهده سازمان اوقاف و امور خیریه است، عملکرد و اقدامات خوب متولیان و ادارات اوقاف، موجب ترویج فرهنگ وقف می‌شود» ازاین‌رو با توجه به اهمیت وقف و دغدغه رهبری معظم نظام، نقش سازمان اوقاف و امور خیریه در ترویج و اشاعه فرهنگ وقف، مهم و تأثیر گزار است، بنابراین ادارات کل اوقاف در استان‌ها نیز باید همت مضاعفی در ترویج این ظرفیت مهم دینی داشته باشند.

جهت‌دهی نیات واقفان اولویت اوقاف باشد

یکی از واقفان خیراندیش در رشت نیز در گفت‌وگو با خبرنگار فارس با اشاره به اهمیت وقف در جامعه اسلامی اظهار کرد: واقفان به ذاته از طریق وقف، به دنبال اقدامی مفید برای گره‌گشایی از مشکلات مردم با نیت قربِ الی الله هستند.

این واقف خیراندیش که از گفتن نام خود امتناع کرد گفت: واقفان، موقوفات خود را بر اساس دیدگاه شخصی خود وقف می‌کنند بنابراین، طبیعی است فرهنگ‌سازی و جهت‌دهی از طرف سازمان اوقاف خلأهای موجود در فضای جامعه را پرکرده و می‌تواند گره‌گشای مشکلات جامعه شود.

وی با بیان اینکه واقف، اموال خود را برای آخرت سرمایه‌گزاری می‌کند افزود: شایسته است این سرمایه‌گزاری اخروی، در مسیر حل مشکلات اقتصادی و اجتماعی قرار گیرد تا بازوی توانمندی برای مصالح عام‌المنفعه باشد.

رفع فقر و اختلاف طبقاتی باید جزئی از اهداف اوقاف از طریق جهت‌دهی نیات واقفین باشد

عضو هیئت‌علمی دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در رشت با اشاره به اهمیت وقف در جامعه اسلامی اظهار کرد: وقف، ارتباط مستقیم با مصالح عمومی جامعه دارد بنابراین در جوامعی که اختلاف طبقاتی به چشم می‌خورد، ثروتمندان با اندیشیدن به دیگری با وقف عام‌المنفعه درراه رفع اختلاف طبقاتی گام برمی‌دارد.

سید محمد حمیدی با اشاره به اهداف عمومی وقف در اسلام تصریح کرد: دستگیری از فقرا، کمک به محرومان، سروسامان دادن به زندگی تهیدستان، تعدیل اقتصادی، نشر علم و دانش و ایجاد اماکن مذهبی، از اهدافی است که ثروتمندان بر مبنای آداب دینی مال خود را درراه خدا وقف می‌کنند.

وی با بیان اینکه وقف ازجمله عقودی بوده که ثمره آن حبس کردن اصل مال و اختصاص منافع آن برای موقوف علیهم است افزود: وقف مانع رذایل اخلاقی همچون حرص، کینه، دنیاپرستی، حسادت و همچنین باعث پرورش فضائلی مانند قناعت، سخاوت، نو دوستی، عشق و صمیمیت در بین آحاد جامعه می‌شود.

حمیدی با اشاره به شرایط وقف توسط واقفین خیراندیش افزود: مالی که قابل‌رؤیت و عینی بوده و جز منافع یا دیون محسوب نشود ازجمله شرایط وقف تلقی شده، لذا ملک باید متعلق به واقف و دارای منفعت حلال باشد تا این ظرفیت دینی با محوریت وقف شکل بگیرد.

این مدرس دانشگاه با تأکید به رسالت خطیر سازمان اوقاف در ترویج وقف بیان کرد: آگاهی بخشی در سطوح مختلف جامعه، شناساندن فرهنگ وقف از طریق آموزش‌وپرورش به‌صورت جدی در سطوح گوناگون، ایجاد مراکزی در جامعه برای شناسایی مشکلات و رفع آن از طریق وقف، از فعالیت‌های مهمی است که سازمان اوقاف و امور خیریه باید در آن اهتمام ورزد.

وی با بیان اینکه رفع فقر و اختلاف طبقاتی باید جزئی از اهداف اوقاف از طریق جهت‌دهی نیات واقفین باشد افزود: در جامعه قدیم و صدر اسلام فعالیت‌ها و سازمان‌هایی شبیه به اوقاف وجود داشت که با فعالیت مستمر در حوزه وقف، بسیاری از مشکلات را حل می‌کردند.

هدف وقف گره‌گشایی از درد مردم است

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان گیلان بابیان اینکه هنوز نتوانستیم از ظرفیت وقف به‌عنوان کارآمدترین فعالیت اقتصادی بهره‌مند شده و از آن به بهترین نحو استفاده کنیم اظهار کرد: وقف مانند چراغ پرفروغ در دل مردم می‌درخشد، چراکه خداوند زمین را خلق کرده و آن را وقف بندگان خود جهت ترقی و رسیدن به آرامش کرده است.

حجت‌الاسلام ستار علیزاده با بیان اینکه اوقاف بانگ واقف برای ذخیره وقف و در خدمت موقوف علیه جهت عمل به نیات واقف است گفت: شایسته است همه در حفظ این روند مهم تلاش کرده و با نگاه صحیح، آن را به جامعه معرفی و در ترویج آن پویا باشیم.

وی با بیان اینکه وقف یک سرمایه معنوی و ملی است و باید با پنداری اجتماعی به آن نگریست خاطرنشان کرد: هدف وقف گره‌گشایی از درد مردم است، زیرا واقف درد مردم را می‌داند و بر اساس این فهم مال خود را در جامعه تقسیم می‌نماید.

مدیرکل اداره اوقاف و امور خیریه استان گیلان با اذعان به اینکه مشکلات اقتصادی و عدم اشتغال، جوانان را از مسیر انقلاب اسلام و اهل‌بیت (ع) دور می‌دارد بیان کرد: یکی از مثمر ثمرترین راه‌های حل این بحران ترویج فرهنگ وقف هست.

علیزاده با تأکید بر اینکه از وقف می‌توان برای توسعه فرهنگی، اقتصادی و درمانی جامعه بهره‌مند شد افزود: شایسته است؛ با ایجاد یک گفتمان عمومی درزمینهٔ وقف، این فرهنگ ناب و ارزشمند را که مصداق واقعی عمل صالح است، در بین اقشار مختلف نهادینه شود.

جهت‌دهی نیات واقفین به سمت نیازهای جامعه از وظایف سازمان اوقاف و امور خیریه

نقش ادارات اوقاف در استان‌ها در جهت‌دهی نیات واقفین خیراندیش، به نیازهای موجود جامعه بسیار مهم و تأثیر گزار است چراکه ممکن است خیرین نیک‌اندیش، از نیاز روز استان و شهر خود بی‌اطلاع بوده و درجایی که نیاز چندانی به مقوله وقف در آن منطقه وجود ندارد سرمایه گزاری شود، بنابراین اداره اوقاف و امور خیریه استان گیلان نیز جهت‌دهی در حوزه نیت خیرین نیک‌اندیش را یکی از دغدغه‌های خود می‌داند و با ایجاد پایگاه «مشاوره وقف» گام در احقاق این مهم، برداشته است.

حل مشکلات موجود در استان اعم از مشکلات اقتصادی، درمانی، بیکاری نیازمند حمایت خیرین نیک‌اندیش است که امیدواریم اداره اوقاف و امور خیریه استان گیلان بیش‌ازپیش اهتمام ورزیده و نیات خیرین را در مسیرهای موردنیاز سوق دهد و آن را محدود به برخی موضوعات تکراری نکند.