بهار فصل اختصاصی حجامت است

حکایت شده که پیامبر اکرم در طول عمر شریف خویش، ۵۲۷ بار حجامت نموده‌اند و حجام او شخصی به نام ابوطیبه بود که این تکرار و تعداد حجامت به خوبی جایگاه رفیع حجامت را در سنت‌های نبوی نمایان می‌کند. اصولا حجامت جزو سنت‌های نبوی بوده است.

 

در طب اسلامی‌ روزهای شنبه و دوشنبه و پنج‌شنبه و ساعات اول روز و اول شب برای حجامت مناسب‌تر ذکر شده است. حجامت روز جمعه ممنوع اعلام شده است. روزهای ۱۷، ۱۹ و ۲۱ ماه قمری برای حجامت بیشتر توصیه شده است. در بهار و پاییز مؤثرتر و بیشتر توصیه شده است[۵].

در طب اسلامی، آثار و فواید، نحوه اجراء، شرایط حجام و محجوم و حتی ادعیه خاص حجامت و تمام جزئیات و کلیات مربوط به حجامت شرح داده شده است.

حجامت پیامبر غالباً سه‌گانه بود؛ یکی سر را حجامت می‌کرد و آن را «متقدمه» می‌نامیدند و دیگری بین کتفین و آن را «نافعه» می‌‌نامیدند و سومی‌ بین ورکین (ران‌ها) و آن را «مغیثه» می‌نامیدند[۶].

عن رسول الله۹: الحجامه تزید العقل وتزید الحافظ حفظاً؛ حجامت عقل را زیاد و حافظه را افزایش می‌دهد[۷].

و در جای دیگر فرمودند: «ان والحجم شفا؛ به درستی که حجامت شفاست، و بهترین حجامت، حجامت سر است.»[۸]

توصیه‌های قبل و بعداز حجامت

۱٫ با شکم گرسنه و سیر حجامت نکنید.
۲٫ دوازده ساعت قبل از حجامت سیگار نکشید.
۳٫ یک ساعت قبل از حجامت انار یا شربت آب انار میل کنید تا از غلظت خون کاسته شود. همچین می‌توانید عسل، ماء الشعیر یا مایعات فراوان بنوشید.
۴٫ در وقت حجامت انگشتر عقیق به دست نداشته باشید.
۵٫ از با تجربه بودن شخصی که می خواهد شما را حجامت کند اطمینان داشته باشید.
۶٫ قبل از انجام حجامت حتماً عینک از روی چشم برداشته شود.
امام رضا ( ع ) فرمودند: «بایدحجامت کردن بعد از خوردن غذا صورت گیرد، چونکه وقتی انسان سیر شد، سپس حجامت کرد، خون جمع شده و بیماری خارج می گردد و اگر با شکم گرسنه کسی حجامت کند، خون خارج می شود ولی بیماری ( در بدن ) باقی می ماند.»

توصیه‌های بعد از حجامت

۱٫ تا دوازده ساعت سیگارنکشید.
۲٫ تا ۲۴ ساعت ورزش یا کار سنگین نکنید.
۳٫ تا ۲۴ ساعت ماهی و لبنیات و غذای شور و غذاهای سرد و تند و تیز مصرف نکنید.
۴٫ حداقل تا ۱۲ ساعت پس از انجام حجامت جهت جلوگیری از عفونت زخم، استحمام ممنوع می باشد.
۵٫ قبل و بعد از حجامت خوردن انار توصیه شده است. همچنین برای جبران ضعف احتمالی، نوشیدن شربتی از عسل پس از حجامت توصیه شده است
۶٫ تا ۱۲ ساعت قبل و بعد از حجامت نزدیکی صورت نگیرد.
۷٫ طی شش ساعت اول پس از حجامت خوردن شربت عسل (یک قاشق عسل+یک لیوان آب ولرم+کمی گلاب) توصیه می شود.

امام رضا (ع): «سفارش مىی کنم که پس از حجامت یا فصد، آب انار را با مکیدن آن بنوشید. مکیدن آب انار خون را زنده و تن را با نشاط خواهد ساخت. پس از حجامت و فصد، از خوردن غذاهاى نمک‏ دار تا مدت ۳ ساعت بپرهیزید، چون اگر این پرهیز مراعات نشود، بعید نیست که انسان به بیمارى جرب دچار شود .

آداب حجامت:

از آنجا که حجامت از جمله توصیه های دینی است، لذا مانند بسیاری دیگر از آداب مذهبی جهت دستیابی به نتیجه بهتر مستلزم رعایت آداب و اصولی می باشد که آن میپردازیم.
*حجامت رو به قبله و به صورت چهار زانو انجام شود.
*حجامت کننده و حجامت شونده با وضو باشند و حجامت را با نام خداوند آغاز کنند.
* قبل از شروع حجامت حتماً آیه الکرسی تلاوت شود.
*دعای شریفی که در خصوص حجامت از امام علی بن موسی الرضا (ع) وارد شده است، خوانده شود.
* نگاه کردن به خون اول حجامت ـ بر طبق احادیث مستحب و باعث روشنی و جلای چشم می شود.
*ذکر صلوات به هنگام حجامت فراموش نشود.
*در صورت امکان حجامت در روزها و زمان های توصیه شده انجام شود.
* پزشک و بیمار هر دو به این نکته توجه داشته باشند که پزشک و عمل حجامت هر دو تنها وسیله ای برای شفای بیماری است. مسلماً شفای هر بیماری تنها به خواست و اراده خداوند متعالی انجام پذیرمیباشد
*بعد از انجام حجامت به فرد حجامت شونده تبریک گفته شود.

امام رضا علیه السلام براى حجامت دعاى خاصى ذکر فرموده ‏اند:
وقتى خواستى حجامت کنى، چهار زانو جلوى حجّام بنشین و بگو: «اَعوذ بِالّلهِ الکَریم فى حِجامَتى مِنَ العَین فِى الدَّم وَ مِن کُلّ سوءِ وَ الاَعلالِ وَ الاَسقام وَ الاَوجاع وَ الاَمراض وَ اَسئَلُکَ العافِیهَ وَ المُعافاه وَ الشِّفاءِ مِن کُلّ داء.» یعنى: « در حجامت خود به خداوند کریم پناه می ‏برم از خونریزى و از هر ناراحتی، علت، سختى‏ و درد و مرضی و (خداوندا) از تو عافیت و اسباب عافیت و شفاى هر بیمارى‏ را طلب می کنم.»

بنا بر فتاوی مراجع تقلید، نماز خواندن پس از حجامت بلا مانع است ونیاز به شستشو وحمام رفتن ندارد.