یادگیری مدیریت روابط سازنده در قبال اطرافیان از جمله نیازهای اساسی انسان است، زیرا فهم مسائل مربوط به آداب معاشرت باعث آرامش خاطر شخص و به دنبال آن تسریع در امور روزمره می‎شود. بنابراین خداوند متعال در آیات قرآن و اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) توجه ویژه‎ای نسبت به مسائل اخلاقی و رفتاری کرده‎اند. در این راستا به عنوان اولین ویژگی اخلاقی جهت اصلاح مدیریت روابط به بحث حسن ظن می‎پردازیم.

ویژگی حسن ظن یا گمان نیک نسبت به اطرافیان از جمله خصلتهای نیکوست که برای اهل ایمان از بهترین صفات شمرده می‌شود. امام صادق(ع) در این باره فرمودند «حُسُن الظَّنِّ اَصلُهُ مِن حُسنِ ایمانِ المَرءِ و سَلامَهِ صَدرِهِ؛ اصل و ریشه حسن ظن، ایمان نیکوی شخص و صفای باطنی اوست» (بحار، ج ۷۵، ص ۱۹۶). در این روایت امام(ع)‌ ریشه حسن ظن را  ایمان نیکو و اخلاقیات سالم معرفی کرده‏‌اند که در پرتو این خصلت نیک بسیاری از معضلات اخلاقی و رفتاری اجتماعی و فردی افراد اصلاح خواهد شد. در این باره نیز امیرالمؤمنین(ع) فرمودند «حُسنُ الظَّنِّ راحَهُ القَلبِ وَ سَلامَهُ البَدَنِ؛ خوش‌بینی، مایه راحتی جان و سلامتی تن آدمی است (شرح‌ غرر، ج ۳، ص ۳۸۴)». بنابراین رابطه زیادی بین حسن ظن و راحتی قلبی و سلامتی جسمانی وجود دارد.

در کنار حسن ظن نسبت به مردم، حسن ظن و پرهیز از گمان منفی نسبت به خداوند متعال نیز در قرآن و عترت مطرح شده است. درباره کیفیت گمان خیر به خداوند امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: حُسنُ الظّنِّ أَن تُخلِصَ العَمَلَ وَ تَرجُوَمِنَ الله أَن یَعفُوَ عَنِ الزَّلَلِ؛ حسن‌ظن (به خدا) آن است که تو (اول) عمل را خالص کنی بعد امید داشته باش که خدا از خطاهایت درگذرد. (فهرست غرر، ص ۲۲۷)؛ در این روایت اخلاص در عمل و امید به عفو خداوند از نشانه‏‎های حسن ظن به خداوند معرفی شده است.

همچنین در اهمیت حسن ظن نسبت به خداوند رسول‎الله(ص) فرمودند: «لا یموتُنَّ أحَدَکُم حَتّی یَحْسَنُ ظنَّه بالله عزَّوَجلَّ فانَّ حسن الظنَّ بالله ثمن الجنه؛ کسی از شما نمی‎میرد  تا اینکه گمانش را به خدای عزوجل نیکو کند، زیرا گمان نیک به خدا بهای بهشت است»