شب نیمه شعبان در تقویم عبادی مسلمانان از جایگاه ویژه ای برخوردار است. تقارن این آیین عبادی با میلاد حضرت خاتم الاوصیا علیه السلام چنین تداعی می کند که گویا لازم است مسلمانان از آغاز رسالت برای اعتلای زمان تجلی آیه عظیم حی قیوم این شب را احیا بدارند و به عبادت بپردازند.

این شب میلاد موعودی است که خداوند تبارک و تعالی دولت او را پایان بخش ظلمت و نوید نور برای مومنان قرار داده است. «اللّه ولی الذین آمنوا یخرجهم من الظلمات الی النور» بقره/۲۵۷ و اراده فرموده در دولت او مستضعفان را بهره مند سازد و به پیشوایی برساند. «و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمت  و نجعلهم الوارثین» قصص/۵ این شب، مطلع نوری است که قدقامت قیام او تأویل آیه کریمه «و تمت کلمت  ربک صدقا و عدلا» انعام/۱۱۵ است.

خداوند به هنگام مژده میلاد حضرت عیسی علیه السلام به حضرت مریم عذراء می فرماید: «ان اللّه یبشرک بکلمت  منه اسمه المسیح عیسی ابن مریم.» آل عمران/۴۵ از حضرت مسیح به کلمه یاد می کند ولی به رسول خاتم می فرماید: «و تمت کلمت  ربک صدقاً و عدلا». کمال و تمام دین به ولایت و اکمال و اتمام تجلی ولایت به اتمام کلمت اللّه و به نور خاتم الاوصیاء علیه السلام است. اوست که صدق و عدل را به تمام معنی استوار می سازد. این شب ثانی اثنین لیلت القدر است.

در لیلت القدر کلمت اللّه (قرآن) نازل می شود و در لیله نیمه شعبان کلمت اللّه تامه (ولایت) نازل می شود. این شب ظرف تجلی نور تمام است و ظرف تجلی نور اللّه است. میلاد نور موعودی است که به ظهور او «و اشرقت الارض بنور ربها» زمر/۶۹ میلاد دوازدهمین امام از سلاله کوثر است که به فرموده حضرت رسول خاتم صلوات اللّه علیه وآله وسلم، هم اسم و هم کنیه ایشان و شبیه ترین مردم در خلق و خوی به آن حضرت است. او وعده حیات است. «اعلموا ان اللّه یحیی الارض بعد موتها» حدید/۱۷ و این شب، گاه احیاء.
فضیلت شب نیمه شعبان در آیینه روایات:

حضرت رسول اللّه صلی اللّه علیه وآله وسلم درباره شب نیمه شعبان فرموده اند: «فیها تقسم الارزاق، و فیها تکتب الآجال، و فیها یکتب وفد الحاج. .. و ینزل اللّه تعالی ملائکته من السماء …لی الارض بمکت ، مصباح المتهجد/۸۴۲ در این شب روزی ها تقسیم و اجل ها نگاشته و حاجیان سال تعیین می شوند. .. و خداوند فرشتگان را از آسمان به زمین مکه نازل می فرماید.» امام علی بن ابیطالب علیه السلام درباره آیه شریفه «فیها یفرق کل امر حکیم» دخان/۴ فرموده اند: «آن چه از خیر و شر بر افراد می گذرد، در شب نیمه شعبان تقسیم شده است.» و در فرازی دیگر فرموده اند: خداوند در شب نیمه شعبان ملکی را نازل می فرماید که از غروب خورشید تا طلوع فجر ندا می دهد: «الا مستغفر فاغفرله الا مسترزق فارزقه» اقبال الاعمال، ۷۰۱ آیا استغفار کننده ای نیست تا او را بیامرزم و آیا روزی خواهنده ای نیست تا او را روزی دهم؟

امام محمدبن علی باقرالعلوم علیه السلام فرموده اند: «هی أفضل لیلت  بعد لیلت  القدر، فیها یمنح اللّه العباد فضله، و یغفر لهم بمنه، فاجتهدوا فی القربت  …لی اللّه تعالی فیها، ف…نها لیلت  آلی اللّه عزوجل علی نفسه لا یرد سائلا فیها ما لم یسئل اللّه معصیت ، و انها اللیلت  التی جعلهااللّه لنا أهل البیت ب…زاء ما جعل لیلت القدر لنبینا صلی اللّه علیه و آله»؛ مصباح المتهجد/۸۳۱٫ «شب نیمه شعبان، با فضیلت ترین شب ها بعد از شب قدر است. در این شب خداوند فضلش را بربندگان ارزانی می دارد و به بزرگواری خودش آن ها را می آمرزد. پس برای نیل به مقام قرب خداوند در این شب بکوشید. زیرا خداوند به ذات خود قسم یاد کرده که هیچ درخواست کننده ای را در این شب بی پاسخ رها نسازد مگر آن که خواهش او نافرمانی خدا باشد. این همان شبی است که خداوند برای ما اهل بیت قرار داد هم چنان که لیلت القدر را برای پیامبر ما قرار داد.» امام علی بن موسی الرضا علیه السلام فرموده اند: «هی لیلت  یعتق اللّه فیها الرقاب من النار و یغفر الذّنوب الکبار. .. و اکثروا فیها من ذکراللّه تعالی و من الاستغفار والدعاء فان ابی علیه السلام کان یقول: الدعاء فیها مستجاب؛» عیون اخبارالرضا علیه السلام، ۲/۲۶۳؛ «این شبی است که خداوند بنده ها را از آتش دوزخ می رهاند و گناهان کبیره را می آمرزد. .. بسیار خدا را یاد کنید و از او آمرزش بخواهید و دعا کنید که پدرم می فرمود دعا در این شب برآورده می شود.»

اعمال شب نیمه شعبان

غسل

امام جعفر صادق علیه السلام می فرمایند: «صوموا شعبان واغتسلوا لیلت  النصف منه، ذلک تخفیف من ربکم و رحمت »؛ منتهی المطالب، ۲/۴۷۲؛ «ماه شعبان را روزه بدارید و شب نیمه آن غسل کنید که این غسل موجب تخفیف گناهان و جلب رحمت الهی است.»

تلاوت و تدبر در آیات کلام اللّه مجید

تعمیق باورها و تقویت ایمان نسبت به آموزه های وحیانی، پشتوانه معرفتی اصحاب ولایت است و وجه تمایز انسان جاهلی از انسان متعالی. که فرمود: «من مات ولم یعرف امام زمانه مات میت ؟ جاهلی؟ ؟». بحار،۵۱/۱۶۰؛

دقت در براهین قرآنی و آیات رحمانی، اولین لازمه ورود به ژرفای احیا%