حجت الاسلام حاج شیخ احمد پناهیان، از جمله وعاظ نام آشنا، بخصوص در هیئات دانشجویی و دانش آموزی و هیئات رزمندگان کشور می باشد.

ایشان دارای سالها تجربه در هر سه حوزه: تأسیس هیئات مذهبی و مدیریت اجرایی آن؛ منبر و خطابه؛ و همچنین روضه خوانی و مداحی هستند.وی که اکنون ۴۴ سال دارد، مداحی را از سن ۸ سالگی و منبر را از ۱۸ سالگی شروع کرده است و البته بیش از آنکه خود را یک منبری بنامد، مفتخر است به روضه خوان بودن در آستان حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام.

همچنین ایشان از ۱۳ سالگی در جبهه های جنوب و غرب کشور علاوه بر رسته های رزمی مثل تخریب، ادوات و تک تیرانداز، در این عرصه ها نیز فعال بوده و همرزمانش در قرارگاه صراط، جندالله بوکان و گردانهای حبیب و ابوذر و مالک هنوز صدای او را در خاطر دارند.

گفتگوی مان را اینگونه آغاز کردیم ، ” آیا تمام هیئت ها بایستی انقلابی باشند ؟ ” و اینکه چرا باید هیئات امام حسین علیه السلام انقلابی باشد ؟!

خواندن پاسخ های جالب و منطقی ایشان را خالی از لطف نمی دانیم:

۱۶۱۲۸۳_۱۵۸

اجازه بدهید پیش از آن که به پاسخ شما برسیم نکته ای را در ارتباط با هیئت ها عرض کنم. برای اینکه بدانیم آیا تکلیف هیئت این است که انقلابی باشد یا نه؛ باید اول بدانیم خود هیئت چیست و فلسفه هیئت چیست؟

به این دلیل، که امروزه هیئات و مجالس ذکر ، تعاریف و کاربردهای مختلفی پیدا کرده است.برخی به دلیل تفرج معنوی هیئت می‌ روند به اصطلاح می‌ گویند ” برویم به جلسه ای حال کنیم.” یک حال معنوی! برکاتی که هیئت دارد را آرمان و هدف هیئت قلمداد می‌ کنند مثلاً:یکی از برکاتی که هیئت دارد این تعطف قلوب بین مومنین است.

امام صادق علیه‌السلام فرمودند: دل ها را به هم نزدیک می‌ کند. خیلیها هیئت می‌ روند به دلیل نزدیک شدن دل ها و رفاقت ها و دوستی های خوب مومنانه. حالا اگر از آسیب هایی که دارد نگوییم، یکی از برکات دیگری که هیئت دارد، پاکی و طهارت و سبک بال شدن و بخشیده شدن گناهان است.

روایات متعددی داریم که کسی که مجلس ذکر می‌ رود ملکی همراه او است و برای او استغفار می‌ کند. برخی نیز هیئت می‌ روند به این دلیل که پاک شوند در صورتی که این جزو برکات و محصولاتش است.

از برکات و محصولات هیئت یا عائدات ، آورد ها و محصولات هیئت این است که آدم معارف حقه را یاد می‌ گیرد و مقداری آگاهی اش بیشتر می‌ شود. برخی ها هم هیئت ها و توسلات را می‌ روند به خاطر این که همان بخش معرفتیشان پر شود.

این ها جزء برکات هیئت ها می‌ باشد. اما اینکه هیئت برای چه باید تشکیل شود چیز دیگری است.

شما زمانی که نماز می‌ خوانید، نماز شما را از فحشاء و منکر برحذر می‌ دارد. ولی نماز برای برحذر شدن از فحشا و منکر نیست. فرمودند:” و اقم صلاه لذکری” ذکر چیز دیگری است. برای یک امر بسیار بالاتر از ترک فحشاء و منکر نماز می‌ آید. هیئت هم همین طور است. من به دوستان خادم و ذاکر و مدیران هیئت ها در جلسات مختلفی که توفیق شد خدمتشان باشیم عرض کرده ام، ” بیاییم به اصالت هیئت بازگردیم!”

هیئت از ابتدا چه ویژگی و چه رسالتی داشت؟ و بعد کم کم با گذشت زمان دستخوش چه جریانات خوب نه بد {برخی در این میان آسیب شناسی می‌ کنند. من به عنوان آفت نگاه نمی کنم به عنوان مواردی مباح نگاه می‌ کنم که ما را از مسیر اصلی هیئت دور می‌ کند.} اگر که ما قرار است دست آوردی از هیئت داشته باشیم این کف اش است. ما به پایین ترین و حداقل هیئت قانع شده ایم. البته این کمترین برای مقیاس جلسات و اجتماعات بیرون خودش بیشترین است.

برخی مقایسه می‌ کنند با جماعتی که اهل غفلت دارد مشخص است که این در قله است در مقایسه با آن ؛

وارث : بالاخره رسالت اصلی هیئت چیست؟

امام صادق علیه‌السلام در یک کلام تصریح می‌ کنند و می‌ فرمایند که:

یا ایها الذین امنوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ كُونُوا إِخْوَةً بَرَرَةً مُتَحَابِّينَ فِي اللَّهِ مُتَوَاصِلِينَ مُتَرَاحِمِينَ تَزَاوَرُوا وَ تَلَاقَوْا وَ تَذَاكَرُوا أَمْرَنَا وَ أَحْيُوه‏

” شما مانند برادر به یکدیگر نیکی کنید همدیگر را دوست داشته باشید یکی شوید و از یکدیگر رحمت ببینید به دیدار یکدیگر بروید.”

ببینید ” هیئت ” شکل می‌ گیرد. سپس فرمودند: ” در آنجا امر ما را دائماً تکرار کنید یعنی گفتمان سازی.”امر ما یعنی چه؟ خیلی ها این طور فکر می‌ کنند که امر ما یعنی نام امام حسین (علیه‌السلام) و یا نام حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیها)، نفرموده اند: احیوا ذکرنا ” بلکه فرمودند:” تذاکروا امرنا” یعنی بیایید راجع به مدیریت ما و ولایت ما ، امامت ما و نقش امروز مادر زمان خودتان صحبت کنید و به مردم بفهمانید که حاکمیت امام زمان (عجل‌الله تعالی فرجه الشریف) اکنون باید برقرار باشد و چرا اکنون برقرار نیست؟

چه کاری انجام دهیم که امام زمان (عجل‌الله تعالی فرجه الشریف) اکنون در عالم حکومت کنند. بیایید راجع به این صحبت کنیم. بیایید راجع به امر ما در زمان خودتان بحث کنید. ” تذاکروا امرنا” و پس از اینکه گفتگو کردید.

پناهیان

تذاکروا یعنی تقابل بر وزن تفاعل است، یعنی اینکه بگویید ، و همه شما این حرف را بزنید و گفتمان سازی کنید. همه راجع به این موضوع حرف بزنید که این موضوع حرف اول روز و جامعه بشود. ببینید یک وقتی است که ما از امام زمان (عجل‌الله تعالی فرجه الشریف) حرف می‌ زنیم تنها دعا می‌ کنیم که امام زمان (عجل‌الله تعالی فرجه الشریف) تشریف بیاور و” اللهم عجل لولیک الفرج ” دعا است.

در دعا ندبه این الحسن و این الحسین را نمایان تر می‌ کنیم. امّا آن قسمت اش تکرار می‌ کنیم. سنتی نیز تکرار می‌ کنیم اما آن قسمت دعای ندبه که می‌ گوید: “اللّهُمَّ اَعِنَّا عَلی تَأدِیَةِ حُقوقِهِ اِلَیْه” من را ببر تا کاری انجام دهم تا او بیاید را نمایان تر نمی کنیم و از این می‌ گذریم. “این الطالب بدم المقتول بکربلا “یک موضوعه جریانیه زمان دار همیشگی است.

امروز چرا در دانشگاه تهران می‌ روند و دانشجوی علوم سیاسی به دکتر می‌ گوید که : آقا یعنی چه، عده ایی مطالبه خون شهدا می‌ کنند؟ شهدا برای خدا رفته اند و خالصانه جانشان را داده اند. دیگر مطالبه معنایی ندارد. چرا این را نمی گوید؟ به دلیل اینکه ما امروز مطالبه خون سیدالشهدا(علیه‌السلام) را امروز از غاصبین سیدالشهدا (علیه‌السلام) به طور جدی نداریم! بعد به ما می‌ گویند آقا هیئت سیاسی نشود. خب، به ما بفرمایید هیئت دینی یعنی چه؟!

امام صادق علیه‌السلام فرمودند:” تذاکروا امرنا ” دیگر راجع به ولایت ما در روز و زمان خود حرف بزنید و این را تبیین کنید. جمله بعدی امام صادق علیه‌السلام خیلی مهم تر است. اصلا هیئت فقط جای توسل نیست! توسل مقدمۀ اقدام است.

هیئت ها باید چیکار کنند؟ اصلا مگه باید کاری هم بکند؟ بله، امام صادق علیه‌السلام فرمودند: زمانی که جمع شدید و گفتمان سازی کردید، “تذاکرواوامرنا.” و” احیوه” حالا امر ما را احیاء کنید.

ما در سال ۱۳۹۴ اگر بخواهیم امر اهل بیت(علیهم السلام) را احیاء کنیم باید چه کار کنیم؟ باید بروید با کسی که نمی گذارد امر اهل بیت (علیهم السلام) احیاء شود و درگیر شویم با کسی که نمی گذارد حکومت حقه برقرار باشد. انقلاب اسلامی از روز اول ادعایش چه بود؟ امام موسی بن جعفر علیه السلام فرمودند:” مردی از اهل قم می آید و قیام می کند ، مردم را به حق دعوت می کند.” نفرمودند شاه زمان خود را سرنگون می کند. بلکه فرمودند: قیام حق می کند! قیام حق چیست؟ همان حرفی است که امام(ره) بیان کردند. فرمودند: انقلاب اسلامی نقطه آغاز حکومت اسلامی و پرچمداری مهدی فاطمه علیهما السلام است.

” یعنی این انقلاب اسلامی همان قیام امام زمان عجل‌الله تعالی فرجه الشریف است منتهی مرحله اولیه اش است. اصلا انقلاب اسلامی مأموریت اساسی تمام هیئت ها در طول هزار و چهارصد سال بوده است.

قرار بوده هیئت این کار را انجام دهد و انجام هم داده است. در سال هزار و سیصد و چهل و دو هیئت های ما در قم و ورامین کفن پوشیدند و گفتند: یا مرگ یا خمینی. یعنی هیئت ها آمدند و انقلاب اسلامی را تشکیل دادند. امام فرمود :” پانزده خرداد نقطه عطف انقلاب اسلامی است .” ما که نمی توانیم بگوییم نیست! یعنی اگر ما هیئتی را همراه انقلاب اسلامی و همراه انقلاب اسلامی نداشته باشیم معتقد هستیم هیئت نیست.

مقام معظم رهبری حفظه الله تعالی فرمودند: ” ما هیئت سکولار نداریم. نه اینکه نباید هیئت ها سکولار باشد. ” فرمودند هیئت سکولار نداریم.” یعنی اگر هیئتی سکولار شد دیگر هیئت نیست.

وارث : یعنی ماهیت اصلی خودش را از دست داده است!

بله! ماهیت هیئت این است. اصلا شما برای چه برای امام حسین علیه السلام گریه می کنید؟ اگر برای امام حسین علیه السلام گریه می کنید که تنها عقده دلتان را باز کنید، ببخشید ، با آنهایی که پس از امام حسین علیه السلام برای امام حسین علیه السلام گریه کردند چه تفاوتی دارید؟ با آن کسانی که در کوفه برای امام حسین علیه السلام گریه کردند چه تفاوتی دارید؟ هیچ تفاوتی ندارید!

ما قرار است برای امام حسین علیه السلام گریه کنیم، بعد برویم تدارک کنیم خون امام حسین علیه السلام و هنوز خون امام حسین علیه السلام بر زمین است! امام حسین علیه السلام به امام سجاد علیه السلام فرمود: ” لا یَسْکُنُ دَمی حَتّی یَبْعَثَ اللهُ الْمَهدیَّ(عج) فَیَقْتُلَ” این خون من از جوشش نمی افتد تا مهدی(عج) ما مبعوث شود و بعد به تقاص خون من هفتاد هزار منافق را به درک واصل کند ، نه فاسقین و فاجرین کافر بلکه فرمودند: منافق فاسد! منافق فاسد کیست؟

منافق یعنی کسانی که به اسم اسلام و اهل بیت علیهم السلام آمده اند امّا امر ما را اقامه نمی کنند. منافقین را امام حسین علیه السلام در روز عاشورا به چه کسی گفت؟ به آنهایی که به اسم امام حسین علیه السلام و پیغمبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله آمدند اما به جای اینکه امر امام حسین علیه السلام را اقامه کنند رفتند و به حکومت یزید اعتماد کردند و حضرت (ع) فرمودند: 

” وَ أَنْتُمْ ابْنَ حَرْبٍ وَ أَشْيَاعَهُ تَعْتَمِدُونَ وَ إِيَّانَا تُخَاذِلُون ” “شما به یزیدبن معاویه اعتماد کردید. ” یعنی تا منافقین گردنشان زده نشود،خون امام حسین علیه السلام تقاص پیدا نکرده است”

ببینم ، اگر هیئت نخواهد انتقام خون امام حسین علیه السلام را بگیرد می خواهد چه کار کند؟ می خواهد مانند یک پیر زن بنشیند و گریه کند و بعد بلند شود و برود؟ یا نه نگاه تاجرانه ای داشته باشد، بگوید من همان قدر که اشک برای امام حسین علیه السلام گناهانم به زمین ریخته می شود، همین قدر که حوائج ام را از هیئت ها می گیرم، همین قدر که از هیئت استفاده می کنم برایم کافی است.

این اوج نامردی است! البته خوب است، اما این حرف حداقل است.

زمانی که کاروان امام حسین علیه السلام به کوفه آمد، شخصی آمد و گفت یابن رسول الله ! من قرض دارم. امام سجاد علیه السلام پیراهن تنشان نیز کهنه و پاره پاره بود و تمام کاروانشان را نیز غارت کرده بودند. گفتند: من اکنون در این وضعیتم؟ بعد گفت: آقا من می دانم شما می توانید. آقا گفتند: خب باشد ، زمانی که کاروان ما رد شد و رفت. شما زیر پای مرکب ما را بکن ، درهم و دینارت را بردار و برو و قرض ات را بده.

برخی دوست دارند تا زمانی با امام حسین علیه السلام باشند که امام حسین علیه السلام گره هایشان را باز می کند. هیئت ها باید با این تفکر تاجرانه برخورد کنند. بله، ما در خانه اهل بیت علیهم السلام حاجاتمان را برطرف می کنیم ، امّا بنا اصلی این است که ما حاجات ائمه(علیهم السلام) را برآورده کنیم. قرار ما ، ائمه اطهار(علیهم السلام) را اجابت کنیم. حالا ائمه اطهار(علیهم السلام) بزرگواری می کنند و ما را اجابت می کنند.

الان برخی به مشهد می روند ، باز می گردند، از آنها پرسیده می شود شما مشهد رفتید اصلا وقت کردید راجع به مظلومیت و قتل و شهادت امام رضا علیه السلام فکر کنید؟ اصلا فکر کردید؟ یا در تمام طول زمان دائما به حاجات خودمان فکر کرده ایم؟ این اوج نامردی است!

امام رضا علیه السلام، حاجاتش را می دهد نه اینکه حاجات را ندهد. امّا وقتی امام رضا علیه السلام به شاعر (دعبل) می فرمایند : من یک شعر اضافه کنم. شاعر گفتند: آقا بفرمایید. ایشان می فرمایند: “وَ قَبْرٌ بِطُوسٍ يَا لَهَا مِنْ مُصِيبَةٍدر حالی که امام رضا علیه السلام هنوز شهید نشده اند. ” اگر آمدید کنار قبر شهید طوس به مصیبت آن فکر کنید.

ما همه می گوییم، به مشهد می رویم ، شما ببینید مشهد چقدر کلمه زیبایی است. اصلاً دیگر بار معنایی ندارد. مشهد یعنی محل کشته شدن امام رضا علیه السلام ، قتلگاه امام رضا علیه السلام . ما می گوییم کربلا می سوزیم امّا مشهد نمی سوزیم ، در صورتی که مشهد یعنی همان کربلای امام رضا علیه السلام که البته هیئت های ما به سمتی می روند که دیگر از کربلا نسوزند با کربلا حال کنند. می گوید : عشق من این است که بین الحرمین را ببینم!

به یک هیئت در شهرستانی رفتم و پرسیدم اسم هیئتتان چیست؟ گفت: دیوانگان بین الحرمین ! گفتم “خیلی خوب است که آدم دیوانه اهل بیت علیهم السلام باشد ، امّا من نشنیده ام که کسی دیوانه خیابان شود”

گفتم شما دو حرم آنجا دارید حضرت ابالفضل العباس علیه السلام و امام حسین علیه السلام است. شما امام حسین علیه السلام و حضرت ابالفضل علیه السلام را رها کرده اید و به بلوارش چسبیده اید؟!

این کلمه بین الحرمین قشنگ است، برای هیئتی ها هم که بالاخره تداعی کننده کربلا است. اما این نشان دهنده این است که ما از محتوا و از اصل دور هستیم.

پس ” هیئت ” یعنی یک جبهه آماده و محیا برای اقدام تحت فرمان ولی در هر زمان، برای مقابله با جبهه استکبار و کفر، هیئت یعنی این و برای همین است که ما هیئت سکولار نداریم من اصلا معتقد نیستم که هیئت باید انقلابی باشد.

بنظر بنده هیئت یعنی انقلابی زندگی کردن، هیئتی بودن یعنی اینکه ، امروز اگر بیداری اسلامی شد ،اولین پرچمی که به حمایت از بیداری اسلامی مصر و لیبی و تونس و کشور های شاخ آفریقا و کشورهای دیگر مانند بحرین و قطیف و صنعا و یمن؛ اولین پرچمی که باید بلند شود و به حمایت فریاد بزند، هیئت ها هستند که متاسفانه در این زمینه هیئت های ما، بعد از پنج سال بیدار شده اند و امروز الحمدالله حرکت هایی می کنند.

وارث : اینجا به نظر میاد جای یک نفر به عنوان مدیر هیئت خالیه! کسی که بتواند این ها را مدیریت و راهبری کند ! نظرتون را در این مورد می خواستیم بدانیم؟

من اول از همه به وظیفه مدیر اشاره می کنم و سؤالات شما نیز صحیح بود. به جهت اینکه مدیر است که تصمیم می گیرد چطور سخنرانی را انتخاب کند و مدیر است که تصمیم می گیرد چه مداحی را بیاورد.

مدیر است که تصمیم می گیرد در این هیئت چه فضایی را بسازد و خود فضا سازی مهم است و فضایی که ساخته می شود در هیئت ها مهم است. مدیر است که تصمیم می گیرد.

من به عنوان یک خدمت گذاری که اکنون حدود ۲۶-۲۷ سال است، مدیر جرایی هیئت محبین اهل بیت(علیهم السلام) قم هستم. در کنار این که منبر هست ولی در یک فضایی مدیریت و خادمی می کنم، به این عنوان عرض می کنم که شما نقشتان را کم نگیرید! در اینکه هیئت جهادی و انقلابی درست کنید اصلی ترین نقش، نقش شما است اولا باید شما خیلی به خدای متعال نزدیک شوید و خیلی خالص شوید که خدای متعال از طریق شما و بازوی شما و فکر شما ، از طریق نگاه شما به هیئت برکت بدهد و این خیلی مهم است.

اول اتصال این مدیران با خدا است. خلوت هاشان اتصالات شان خود دریافت حقیقت معنای ولایت و رسالت ولی و امام اول از همه خود مدیر است که باید درک کند.

من مثال می زنم! کربلا تمام شد و کاروان به مدینه بازگشتند. چه کسی هیئت اباعبدالله(ع) را مدیریت می کرد. ( واقعا هیئت بودند و حضرت زینب سلام‌الله‌ علیها دسته عزاداری به راه انداختند و به در خانه حضرت ام البنین سلام‌الله‌ علیها رفتند ) چه کسی مدیریت می کرد؟ امام سجاد علیه السلام مدیریت می کرد. حضرت زینب(س) خطبه می خواند و حضرت فاطمه بنت الحسین سلام‌الله‌ علیها و حضرت سکینه بنت الحسین سلام‌الله‌ علیها ( به قول امروز ما ) مداحی می کردند و شعر می گفتند و روایتگری می کردند. حتی نوشته اند که امام سجاد علیه السلام غذا را می پخت که آنها درگیر قضایای عملیاتی نشوند و رسالتشان را انجام دهند.

پس مدیر هیئت اولاً باید دریافت اش یک دریافت کامل و دقیقی باشد آن هم تنها با اتصال به خدا صورت می گیرد. ((إِن تَتَّقُوا اللَّهَ يَجعَل لَكُم فُرقانًا) کسی تشخیص اش درست است که خیلی مراقبت کند به آنچه خدا می خواهد عمل کند.

ثانیاً عناصری که در هیئت به کار می گیرد، از خالص ترین عناصر باشند نه فقط اگر یک توانمندی دارند و عملیاتی دارند با هر باور و قیمت و عقیده ای آنها را در هیئت به کار گیری کنند، نه اینها در هیئت بار دارند!

حضرت زینب سلام‌الله‌ علیها و امام سجاد علیه السلام از عناصر شایسته استفاده کردند.

ان شالله امام زمان عجل‌الله تعالی فرجه الشریف می آیند، چه کسانی یار امام زمان عجل‌الله تعالی فرجه الشریف هستند؟ همین طور دعوت می کنند و عمومی جمع می شوند؟ خداوند متعال می فرمایند: نه! کسانی اطراف امام زمان عجل‌الله تعالی فرجه الشریف جمع می شوند که اولاً “وَمَن يَتَوَلَّ اللّهَ وَرَسُولَهُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ فَإِنَّ حِزْبَ اللّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ” “به ولایت من و رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله رسیده اند، به ولایت ائمه اطهار علیهم السلام هم رسیده اند. این ها لشگر غالب امام زمان عجل‌الله تعالی فرجه الشریف می شوند.

اینکه مقام معظم رهبری حفظه الله تعالی اخیرا فرمودند، ” هیئت باید محل پرداختن به فضائل باشد” چون شما فضائل اهل بیت علیهم السلام را انتقال می دهید و از این بابت هیچ چیز دیگری با هیئت قابل مقایسه نیست و جایگاهش خیلی جایگاه رفیعی است. این را بدانید و مدیر باید به این متوجه باشد.

ما دو مطلب داریم که البته این ها از هم جدا نیست ، برخی تصورشان این است که سخنرانی ها شعور را درست می کند ، مداحی شور را درست می کند ! من کاملا با این حرف مخالف هستم، منبر هم شور و هم شعور را باید پوشش بدهد ،مداحی هم ، هم شور و هم شعور را باید پوشش دهد. منتهی در منبر آن بحث ها ی نظری و فکری اش قالب است. ولی حتما باید انگیزهای قلبی را ایجاد کنیم.

اصلاً شما به گذشته نگاه کنید ، اصل روضه را منبری می خواند و روضه و سوز و حال منبری بود که اجتماعی را جمع می کرد و مداح می آمد کار او را تکمیل می کرد مثل شیخ جعفر شوشتری رحمه الله تعالی بزرگان دیگری در این حوزه ، خود روضه؛ گذشته ما اصلاً این ائمه ما و خود امام سجاد علیه السلام روضه می خواندند.

این را هم عرض میکنیم به آقایان مداحان و مدیران، زمانی که سخنرانی را دعوت می کنند، به این برسند که من سخنرانم، نیاید بگوید من با دو تا سلام به ابا عبدالله(ع) مجلس را واگذار می کنم! بگوید من سخنرانی می آورم که خیلی روضه نخواند و مداح هم گفته اگر سخنرانت خیلی روضه بخواند من نیستم!

این را باید مدیر بشکند و بگوید اتفاقا من یک سخنرانی را دعوت کرده ام که مفصل روضه می خواند چون دستش به مقاتل باز تر است و می داند و درک اش از واقعه عاشورا خیلی عمیق تر است. بعد هم سخنرانی را باید دعوت کند که بتواند هم بخش معارف و هم بخش روضه را پوشش دهد.