رهبر انقلاب روز گذشته در دانشگاه امام حسین(ع) با اشاره به اظهارات مقامات آمریکایی و آژانس پیرامون بازرسی از مراکز نظامی و مصاحبه با دانشمندان هسته ای گفتند: همانگونه که قبلا هم گفته شد، اجازه هیچگونه بازرسی از هیچیک از مراکز نظامی و همچنین گفتگو با دانشمندان هسته ای و سایر رشته های حساس و اهانت به حریم آنها، داده نخواهد شد. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای تأکید کردند: من اجازه نخواهم داد که بیگانگان بیایند و با دانشمندان و فرزندان عزیز و برجسته این ملت صحبت و از آنان بازجویی کنند.

ایشان با تأکید براینکه هیچ ملت و دولت عاقلی اجازه چنین کاری را نمی دهد، گفتند: دشمن پررو و وقیح، انتظار دارد که ما اجازه دهیم آنها با دانشمندان و محققان ما درباره یک پیشرفت اساسیِ بومی و ملی گفتگو کنند اما مطلقاً چنین اجازه ای داده نخواهد شد.

با یادآوری یکی از سخنرانی های مقام معظم رهبری پیش از بیانیه لوزان در ۱۹ دی سال گذشته و در دیدار با مردم قم به نکات تامل برانگیزی درباره نگاه ایشان به بحث شروط طرف مقابل دست می یابیم.ایشان در جمع هزاران نفر از مردم قم و در ۱۹ دی سال گذشته گفتند: من بارها این را عرض کردم در جلسات عمومى و همچنین در جلسات خصوصى با مسئولین دولتى، نگاهشان به دست بیگانه نباشد. بله، امروز دشمنان براى ملّت ایران با تحریم مشکل درست کردند؛ خب، حالا اگر آمدند شرط برداشتن تحریم را یک چیزى قرار دادند که شما غیرتت نمیگنجد که آن را انجام بدهى؛ چه کار میکنید؟ شرط میگذارند دست از اسلام بردارید، دست از استقلال بردارید، دست از حرکت به سوى علم بردارید، دست از فلان پدیده‌ى افتخارآمیز بردارید تا ما تحریم را برداریم؛ شما چه کار میکنید؟ قطعاً قبول نمیکنید. یقیناً هیچ مسئولى در کشور قبول نمیکند که شرط برداشتن تحریمها، مثلاً فلان مسئله‌ى اساسى و فلان مسئله‌ى آرمانى باشد.

همانطور که می بینیم در فاصله میان دوسخنرانی ایشان دو تعبیر از اهمیت برخوردار است؛ یکی «اگر آنها شرطی گذاشتند که غیرت شما اجازه نداد، چه می کنید» و در سخنرانی دوم «من اجازه نمی دهم». این دوتعبیر نشان می دهند که دشمن وقیح با پررویی و زیاده خواهی تمام چیزی را خواسته که نه تنها فراتر از خط قرمز های نظام است، بلکه مسئله ای است که «غیرت مسلمان ایرانی» هم اجازه نمی دهد و قبول نمی کند که در رابطه با آن مسامحه شود.

چندی پیش ‘گرت پورتر’ نویسنده و تحلیل گر آمریکایی با اشاره به فشار لابی صهیونیست ها برای امکان بازرسی های کامل از تاسیسات هسته ای ایران، ادعاهای آمریکا را درباره این بازرسی ها نادرست و کذب خواند.

گرت پورتر در پایگاه اینترنتی سازمان خبری ‘تروث اوت/ Truth out’ آمریکا نوشت که مقامات آمریکایی مدعی اند مذاکره کنندگان ایرانی در لوزان پذیرفته اند به بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی اجازه دهند از همه تاسیسات این کشور بازدید کنند. چنین شرطی مجوزی برای رژیم صهیونیستی محسوب می شود که مجموعه ای از ادعاهای اطلاعاتی ساختگی را مطرح کند؛ از جمله ادعاهایی که از ‘ابعاد احتمالی نظامی’ برنامه هسته ای ایران حکایت دارد که هدف آن جلوگیری از لغو تحریم هاست.

چند روز بعد از بیانیه لوزان ‘بن رودز’ مشاور امنیت ملی کاخ سفید بار دیگر بر توافق بدست آمده بر سر بازرسی ها از جمله تاسیسات غیرهسته ای تاکید و برای نخستین بار با پافشاری بر ادعاهای خود به پروتکل الحاقی اشاره کرد.

وی در مصاحبه با کانال ۱۰ تلویزیون رژیم صهیونیستی مدعی شد اگر تاسیسات مشکوکی وجود داشته باشد، می توان با رجوع به آژانس چنین بازرسی هایی را بدست آورد. این به خاطر پروتکل الحاقی است که ایران به آن خواهد پیوست و نیز به خاطر برخی اقدامات دیگر مورد مذاکره شامل اقدامات شفاف سازی و مربوط به بازرسی هاست.

‘باراک اوباما’ رییس جمهوری آمریکا نیز در مصاحبه با ‘توماس فریدمن’ در تاریخ ۵ آوریل (۱۶ فروردین) بر ادعاهای مشابهی درباره دسترسی به ‘تاسیسات مشکوک’ ایران تاکید کرد و گفت: ‘ما می خواهیم سازوکارهایی ( مکانیسم هایی) را ایجاد کنیم که بتوانیم به هر مکان مشکوکی دسترسی داشته باشیم.’

پروتکل الحاقی تصریح می کند که دسترسی به برخی اماکن به منظور رفع ابهاماتی درباره اصلاح یا تکمیل اطلاعات ارائه شده از سوی یک کشور به تایید کشور مورد نظر بستگی دارد. اصل پنجم پروتکل که به چنین درخواستی از سوی آژانس اشاره دارد نشان می دهد که اگر کشور امضا کننده پروتکل الحاقی نتواند امکان چنین دسترسی را فراهم آورد باید هر تلاشی را بکار بندد تا از طرق دیگری و بدون هیچ تاخیری آژانس را قانع کند.

چند روز پیش سیدعباس عراقچی درباره سطح بازرسی های آژانس گفته بود: زمانی که اجرای پروتکل الحاقی را قبول کنیم یک سری دسترسی های مدیریت شده به مراکزی که غیر از مراکز هسته ای باشد،‌ طبق شرایط خاصی می تواند برای آژانس ایجاد شوداما دسترسی مدیریت شده کاملا به آنچه ما در ذهنمان از بازدید از یک مرکز داریم متفاوت است.

این اظهار نظر عراقچی در داخل کشور با موجی از انتقادها همراه بوده است.

علی اکبر ولایتی در اظهار نظری پیرامون بازرسی های آژانس گفت: آنها]آمریکاییها[ گفته‌اند از بعضی مراکز می‌خواهند بازدید کنند که شامل بعضی از مراکز نظامی هم می‌شود. رهبر معظم انقلاب در صحبت‌های‌شان فرموده‌اند که مسئولین نظامی مأذون نیستند برای بازرسی سیستم دفاعی جمهوری اسلامی ایران، به فردی اجازه بدهند. این مسائل جزء امنیت جمهوری اسلامی ایران است و چنین اذنی از سوی فرماندهی کل قوا و رهبری داده نشده است. اما آنها مرتب این موضوع را تکرار می‌کنند که باید این مراکز را ببینیم.

ولایتی در ادامه می گوید: پس این موارد جزء خط‌قرمزها است و آن‌ها اصرار دارند که خط‌قرمزها را بشکنند و از این حدود عبور کنند. این خودش تبدیل به یک مانع می‌شود. رهبر معظم انقلاب هم تأکید کردند که خط‌ قرمزها باید رعایت شود. البته تیم مذاکره‌کننده‌ ما پایبند به این خط‌قرمزها هستند و باید آنها را رعایت ‌کنند. همچنین وظیفه‌ همه‌ کسانی که در این زمینه کاری می‌کنند یا نظری می‌دهند این است که خط‌ قرمزها را رعایت کنند. بر این موضوعتأکید می‌کنم که خط‌قرمز‌های اعلام‌شده «قطعی» هستند و به‌ هیچ‌وجه این خطوط نباید از طرف مذاکره‌کنندگان نادیده گرفته شود.

پس از این واکنش ها و بعد از اظهار نظر عراقچی پیرامون بازررسی ها موضوع تصویب توافقنامه احتمالی در مجلس جدی تر دنبال می شود.

نگرانی ها درباره توافقنامه احتمالی وجدیت برای تصویب آن در مجلس از آنجایی جدی تر دنبال می شود که رضا نجفی سفیر و نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با ابراز نگرانی از جاسوسی‌های بازرسان آژانس در ایران گفته است: ما نگران هستیم به خصوص با توافقاتی که قرار است انجام شود آژانس اطلاعات و دسترسی‌های بیشتری خواهد داشت و این نگرانی هست که این اطلاعات از داخل آژانس به بیرون درز کند و امیدواریم جلوی این کار گرفته شود.