بیست و هشتمین دوره نمایشگاه سالانه کتاب همچنان در مصلی ادامه دارد. نمایشگاهی که اگر نگوییم پرحاشیه ترین دوره نمایشگاه بود، اما مطمئنا یکی از دوره هایی بود که حواشی زیادی را تا به امروز به خود دید. سیل کتب ممنوعه که در این نمایشگاه در معرض توزیع قرار گرفت تا موضوع تقسیم ناعادلانه بن کتاب در بین قشرهای مختلف و حضور انواع و اقسام ساندویچی ها و رستوران ها در نمایشگاه ما را بر آن داشت درباره مزیت ها و معایب این دوره از نمایشگاه و همچنین نوع ارتباط وزارت ارشاد به عنوان متولی فرهنگ با این نمایشگاه با متخصصین عرصه فرهنگ و کتاب به گفت وگو بنشینیم.

رویکرد آن ها نسبت به موضوعات مختلف علی رغم اختلاف سلایقی که داشتند، دارای فصل مشترک های زیادی بود.

رحیم مخدومی نویسنده انقلاب اسلامی با بیان اینکه من هر سال در نمایشگاه حضور دارم و در این بین هرسال هم مبلغ قابل توجهی چه از لحاظ مالی، چه از لحاظ وقتی که می گذارم و زمانی که صرف حضور در نمایشگاه می کنم، خسارت می دهم، اظهار داشت: اما بخاطر دغدغه هایی که به عنوان یک سرباز فرهنگی نظام جهت ترویج آرمانهای انقلاب و ارزشها و انتقال آن به نسل جوان دارم هر سال خود را مقید به شرکت می کنم .

وی افزود: من به عنوان هم ناشر و نویسنده تا الان پنچ شش بار از دکتر صالحی معاون فرهنگی وزیر در خواست وقت ملاقات کرده ام تا مشکلات را با ایشان درمیان بگذاریم و دغدغه هایمان را بگوییم  اما تا کنون هیچ پاسخی دریافت نکرده ایم و همیشه با در بسته روبرو شده ایم. در چنین فضایی انسان از رویکرد متولیان فرهنگی احساس نا امیدی می کند.

دبیر جشنواره رسول آفتاب خاطر نشان کرد: وزارت ارشاد در نمایشگاه کتاب بیشتر به عنوان یک مدیر بازار فروش عمل می کند که قصد دریافت سود دارد نه نهادی که قصد پاسخ به نیازهای فرهنگی مردم دارد. نقش وزارت ارشاد این شده که برای نمایشگاه فضایی را فراهم کند و غرفه هایش را بفروشد و برایش فرقی هم نمی کند که این غرفه را به کتابفروش اجاره دهد یا یک پیتزا فروش ، چرا که قرار است این دو سودی را به وزارت ارشاد برسانند هرکدام بیشتر، بهتر. دیگر برای وزارت ارشاد فرقی نمی کند که مشکل ناشر چیست؟ حال این ناشر هر چه داد بزند که من به علت گرانی کاغذ و یا عدم حمایت دارم ورشکست می شوم کسی نیست صدایش رابشنود و از او حمایت کند.

مریم صباغ زاده عضو هیئت موسس انجمن قلم نیز در گفت‌وگو با سرج۲۴ در پاسخ به این سوال که چرا ناشران از این صنعت دلزده شده اند گفت: این امر به نگاه بازاری به کتاب برمی گردد. به عبارتی خیلی از ناشرین بخاطر استفاده از منافع همین بازار به سمت آن گرایش پیدا می کنند در این بین اندک درصدی هستند  که به خاطر علائق شخصی اشان به فرهنگ روی به کار نشر آورده اند و در این عرصه حضور یافته اند. در تمام دنیا نیز این این روال منطقی است که ناشران برای منفعت در بخش کتاب سرمایه گذاری می کنند و به نوعی به چشم یک تجارت پرسود به کتاب نگاه می کنند.در این ایران نیز همین روال هست . خیلی ها به عنوان یک بنگاه اقتصادی به بازار نشر نگاه می کنند لذا گاها پیش می آید که فرد سود مورد نظرش را بدست نیاورد در نتیجه کار را به شخص دیگری واگذار می کند.

وی این مشکل را در نمایشگاه کتاب نیز سرایت شده دانست و در این باره اظهار داشت: در بحث نمایشگاه تهران هم همین نگاه وجود دارد . منطقی است که مردم از این فرصت بدست آمده استفاده کنند تا با تخفیف کتب مورد نظرشان را بخرند،  شما در گوشه کنار نمایشگاه بسته های بزرگ کتاب را می بینید که در حال آماده سازی جهت ارسال به شهرستانهاست جرا که فروشنده کتاب در شهرستان نیز از این فرصت بوجود آمده بهره می برد تا  کتابش را با قیمت مناسب تهیه کند. این از همان نگاه تجاری به کتاب نشات می گیرد که به نظر من اشکالی ندارد. چرا که در کنار این فضای تجاری کتاب هم چاپ می شود.

خب باید از این فضا استفاده کرد تا روحیه کتابخوانی بین مردم ترویج پیدا کند.

وی یکی دیگر از ضعف های نمایشگاه کتاب را این موضوع خوانند: یکی از این ضعفهایی  مشهود که باعث انتقاد جدی به متولیان برگزاری نمایشگاه کتاب می شود نحوه توزیع بن های تخفیف ویژه نمایشگاه ست.  به عنوان مثال شما می بینید که بن های تخفیف بیشتر از آنکه در دست قشر دانشجو که جیبش کوچک است یا دانش آموزان و فرهنگیان ما باشد در دست کسانی است که به عنوان یک ابزار سود از آن بهره می برند.

این نویسنده همچنین درباره فضای نمایشگاه گفت: خب عده ایی برای خرید می آیند که از همه قشرها در آنها می شود دید. در این بین هم هستند افرادی که تنها برای گردش و گذراندن یک عصر مفرح به نمایشگاه می روند. گپ و گفت شان را آنجا انجام می دهند. نهارشان را آنجا می خورند.

اکبر صحرایی نویسنده دفاع مقدس درباره فضای نمایشگاه می گوید: ما کاری کرده ایم با نمایشگاه کتاب که شده است عین یک هایپر استار بزرگ که مردم به آن هجوم می آورند تا از شرایط ویژه فروش بوجود آمده استفاده کنند.

وی همچنین درباره نقش وزارت ارشاد در رابطه با نمایشگاه کتاب گفت: به نظر می آید که وزارت ارشاد ما چه طی این دوره یا چه در دوره های گذشته به نمایشگاه کتاب بعنوان یک ابزار تبلیغی مناسب نگاه می کند که البته در کنار آن درآمد خوبی هم بدست می آورد که آن شاید زیاد مهم نباشد. مهم آن تبلیغ است. دنبال کار زیر بنائی نیستند، در پی این هستند که بگویند ما چه کردیم. چقدر اجازه نشر دادیم. چقدر ممیزی را حذف کردیم. مثلا ً دولت قبلی مخاطبان خودش را جذب می کند، دولت بعدی که می آید مخاطبان قبلی را کنار می زند و مخاطبان خود را بها می دهد.

صحرای تصریح کرد: دولت ها به عبارتی جناحی و خطی عمل می کنند نه بر اساس اهداف استراتژیک و آرمانهای بزرگ انقلاب اسلامی. البته معتقدم طی این دو سال گذشته این نگاه سیاسی شدت بیشتری یافته است که این یک سم مهلک بر فرهنگ و هنر ماست.