بسم رب الشهدا و الصدیقین

در بخش اول باید به نتایج روحی و معنوی مثبتی که به سبب جنگ تحمیلی در جامعه ظهور کرد اشاره داشت ، تقویت روحیه ایثار و شهادت و معطوف کردن اذهان جامعه ایران و در سطح بالاتر جهان اسلام به شاخصه هایی مثل مقاومت و فداکاری در راه آرمان های مقدسی مانند دفاع و حفاظت از اسلام و ایران نکات مثبتی بود که موجب تحول بنیادین در ساختار فکری جریانات سیاسی و اجتماعی جهان اسلام شد. در واقع جنگ تحمیلی اولین ناکامی و شکست سنگین و مشترک برای دو قطب غرب و شرق تلقی می شد ، نکته ای که دفاع مقدس را از تمامی درگیری های نظامی و سیاسی در جهان متمایز می کند اتحاد دو قطب عقیدتی امپریالیسیم و کمونیسیم در مقابل دشمن مشترکشان یعنی جمهوری اسلامی بود ، همچنین پشتیبانی قارون های منطقه از رژیم بعثی عراق که به عنوان عمله نیات ضد جمهوری اسلامی اقدام می کرد نشان دهنده تشکیل شدن جبهه ای گسترده از مخالفین تفکر اسلام ناب محمدی بود ، وقتی انقلاب اسلامی از مصاف با این ائتلاف گسترده سربلند بیرون می آید باعث تاثیر گذاری بر جنبش های اسلامی می شود که بصورت موازی با ایران در نقاط دیگری از جهان اسلام فعال بودند ، مانند گروه مجاهدین اسلامی در افغانستان که در مقابل اشغالگران کمونیست که موفق به اخراج ارتش سرخ از کشورشان شدند یا مقاومت در مقابل ارتش رژیم صهیونیستی در لبنان و سوریه نمونه هایی از تبلور این منش در نقاط دیگر جهان اسلام به غیر ایران است.

اما متاسفانه مشکلاتی بر مسیر و رویه فرهنگ دفاع مقدس یا همان فرهنگ ایثار و شهادت قرار گرفت که در برخی از مواقع اثرات مثبت فرهنگ ایثار و شهادت را خنثی کرد. این مشکلات به دو قسمت تبدیل می گردد و به مسائل داخل ایران و مسائل درونی جهان اسلام ولی خارج از مرز های جغرافیایی ایران تقسیم می شود.

“مشکلات داخل ایران”

۱-تهاجم فرهنگی غرب: بعد از ناکامی دشمنان بخصوص آمریکا از شکست جمهوری اسلامی ایران در عرصه سیاسی ، آنها با تغییر استراتژی از جنگ سخت و نظامی به جنگ نرم و فرهنگی تمام توان تبلیغاتی و مالی و رسانه ای خود را بسیج کردند تا بتوانند از این طریق ساختار نا همگون با خود در جهان یعنی اسلام ناب محمدی را حذف نماید این مسئله موجب گمراهی طیف هایی از قشر جوان کشورمان شد ، سرمایه گذاری غرب بر روی شبکه های ماهواره ای و فضای مجازی تاثیر منفی بسیاری بر جامعه گذاشت.

2- عدم توجه و سیاستگذاری ناصحیح نهاد های فرهنگی دولتی و غیر دولتی: اتمام دفاع مقدس در اواخر دهه شصت ، شروع دوره ی جدیدی بود که سیاستگذاری های کلان در جامعه به گونه ای ترسیم شد که توجه دستگاه های اجرایی به مسائل اقتصادی معطوف گشت و حتی از سهم بخش فرهنگی کاسته و به سهم مسائل عمرانی افزوده شد لذا جامعه از لحاظ فرهنگی و روحیه دفاع مقدس و ایثارگری تقویت نشد.

“مشکلات خارج از ایران”

۱-تقویت روحیه اسلام آمریکایی یا بااصطلاح سکولار: جهان غرب با برنامه ریزی و تحلیل از شرایط وموقعیت جهان اسلام و ایران به سلسله اقداماتی در منطقه دست زد که در ابعاد سیاسی و اجتماعی تبعات منفی ای در حوزه سکولاریزه شدن این جوامع داشت. آنها با حمایت مالی و فکری از جریانات سیاسی و حزبی خود و پشتیبانی بین المللی از متاثرین خود در این کشور ها قدرت را بدست می گیرند و جریانات رقیب را حذف می نمایند و قطعا تغییرات فکری مردم آنجا هدف و نتیجه ی اقدامات سیاسی اجتماعی غرب در ملل اسلامی است ، این تفکر ترجمه نظرات تساهل و تسامح وشل دینی ای است که نقیض ارزش های ایثار و شهادت می شود.

۲-بوجود آمدن قرائت های تکفیری و افراطی : همزمان با این اقدامات توسط غرب و در راس آن ها آمریکا ، جهان غرب برای جذب و استفاده از ظرفیت لایه های تندرو و به اصطلاح خشک مقدس برای اهداف خود ، حمایت از گروه های بوجود آمده افراطی و تکفیری نظیر القاعده و طالبان و در دهه های بعدی بوجود آوردن این چنین گروه هایی که حتی دامنه آن به میان شیعیان نیز کشیده شد را به جهت تفرقه افکنی و جنگ مذهبی و قومیتی میان مسلمانان و اسلام هراسی در جامعه جهانی و انظار بین المللی را سرفصل برنامه خود قرار دادند. در واقع یکی از نتایجی که غرب از این عمل خود گرفت سردرگم کردن افکار عمومی غرب در یکسان نمودن حرکت های مقاومت اسلامی اصیل مانند حزب الله لبنان و مقاومت اسلامی فلسطین که متاثر از فرهنگ ایثار و شهادت بودند با عملیات های تروریستی که توسط گروه های تکفیری – افراطی ، بود.

به موازات مشکلات و مسائلی که بر سر راه تفکر جهادی قرار می گرفت نقاط عطف و مثبتی که تقویت کننده آنها بود هم قابل ذکر است.

۱-رشد ایران در منطقه : کشور ما بعد از انقلاب اسلامی و بویژه در ۸ سال دفاع مقدس توانست بسیاری از ظرفیت های مغفول و آزاد نشده خود را آزاد کند و قدرت و توانایی خود را به جهان به ویژه به مسلمانان اثبات کرد این امر باعث بالا رفتن سطح اعتماد به نفس نظام اسلامی در مقابله با تهدیدات و فشار و اعتماد عمومی در داخل کشور به ساختار حاکمیت شد ، رشد علمی و رسیدگی به قشر مستضعف و همچنین توجه به اهمیت فعالیت های مذهبی و فرهنگی بصورت غیر ارادی و خود به خود موجب بالندگی و پویایی تفکر ایثار و شهادت شد.

۲- بیداری اسلامی : دهه چهارم انقلاب اسلامی مصادف شد با تحولات سیاسی و اجتماعی که در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا رخ داد و موجب تغییرات گسترده ای در عرصه جامعه شد ، تغییراتی که از آن جهت که درون مایه و روحی اسلامی داشت و توسط جریانات اسلامگرا رهبری میشد ، بیداری اسلامی اطلاق گردید. این جریان به زعم اکثر جامعه شناسان و عالمان علوم سیاسی تحرکی اجتماعی در طول انقلاب اسلامی ایران است که به نقاط جغرافیایی و فرهنگی پیرامون ایران انتشار یافت ، بیداری اسلامی نشانگر منطبق بودن فرهنگ ایثار و شهادت با روحیه مسلمانان جهان است ، روحیه ای که ظلم و تبعیض و بی عدالتی را بر نمی تابد و حتی بعد از گذشت ۳۰ سال از انقلاب اسلامی ایران و دو دهه از دفاع مقدس توانست تاثیر گذاری خود را به اثبات برساند.

در نتیجه راه رسیدن به تمدن اسلامی که مورد نظر مقام معظم رهبری ( مدظله العالی) است و به نتیجه رسیدن این مطالبه ایشان از خواص در جامعه نیاز داریم تا بجای حرکت های سطحی به حرکت های عمیق در راستایی فرهنگ ایثار و شهادت بپردازیم و این فرهنگ معنوی که باعث بیمه شدن انقلاب و جوانان انقلابی در مقابل تهاجمات میشود را پاس بداریم.

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

آرمان مهدی زاده

هیات ثارالله رشت