خبر بستری شدن و عمل جراحی رهبر معظم انقلاب توسط سایت رسمی دفتر رهبر انقلاب در 17 شهریور 1393 به سرعت خبر اول رسانه های داخل ایران و حتی منطقه و جهان شد و در سطح شبکه های اجتماعی انتشار گسترده ای یافت. خبری که تیتر و موضوع آن برای خیل عظیم مشتاقان و ارادتمندان ایشان در ایران، جهان اسلام و حتی آزاداندیشانی از سایر ملل که از حامیان و دوستداران ایشان هستند، در ابتدای امر بسیار دلهره آور و نگران کننده جلوه می داد، اما بعد از اطلاع از محتوای اصلی خبر و آگاهی از صحت و سلامتی ایشان و موفقیت عمل جراحی رهبر انقلاب، قلب ها کمی آرام گرفت و استرس و نگرانی ها تا حد زیادی کاسته شد. در این نوشتار، گزارشی درباره این عمل جراحی، بازتاب های آن و بایسته هایی که باید مد نظر داشت یادآور خواهیم شد.

«خبر» با ظرافت و درایت تنظیم شده بود چراکه نگرانی و دلشوره امت از قبل قابل پیش بینی بود. این سنت دیرینه در پیوند امت با امامت است که دل های به هم پیوسته دارند و کمترین بی تابی مراد و مقتدای خویش را تاب نمی آورند.

پس به وضوح قابل تصور بود که خبر بستری شدن حضرت آقا و عمل جراحی حضرتش، نفس های امت را به اضطراب در سینه ها حبس می کند و تاب از دست می دهند که امام مسلمین را چه پیش آمده است؟ هم از این روی و برای پیشگیری از دلشوره امت بود که «خبر» در بخش خبری ساعت 8 صبح، نه به نقل از این و آن و یا برخی از نزدیکان و اطرافیان، بلکه از زبان خود حضرت آقا و در حالی که برای انجام عمل جراحی عازم بیمارستان بودند، اعلام شد؛ «من یک عمل جراحی دارم و اکنون عازم بیمارستان هستم… البته جای نگرانی نیست، این به معنای آن نیست که مردم دعا نکنند، لیکن ان شاءالله جای نگرانی نیست و یک عمل خیلی معمولی و عادی است» و بلافاصله بعد از پخش سخنان کوتاه رهبر معظم انقلاب، خبر انجام موفقیت آمیز عمل جراحی و سلامت کامل ایشان پخش شد.

اما، علی رغم درایت و ظرافتی که در انتشار خبر به کار رفته بود، در فاصله کوتاه و چند لحظه ای بعد از پخش خبر، انبوه کم سابقه ای از تماس های تلفنی، مراجعات و پیامک ها برای اطلاع از حال حضرت آقا فضای داخل و خارج کشور را فرا گرفت تا آنجا که دکتر مرندی، مسؤول تیم پزشکی حضرتش را ناچار به انجام مصاحبه رادیو تلویزیونی و اطمینان دادن به ملت درباره سلامتی کامل رهبر معظم انقلاب کرد… و اکنون به زبان لسان الغیب خطاب به مولا و مقتدایمان سرودنی است که:

تنت به ناز طبیبان نیازمند مباد
وجود نازکت آزرده گزند مباد
سلامت همه آفاق در سلامت توست
به هیچ عارضه، شخص تو دردمند مباد

نمونه ای از دروغ پراکنی های بی .بی .سی فارسی در سال 1385

بی. بی. سی فارسی در سال 1385 با شایعه پراکنی درباره ارتحال رهبر ایران نشان داد که انتشار این شایعه بیش از آن که یک «خبر» باشد، صرفاً یک «آرزوی خیالی» برای دشمنان بود. این شایعه به این دلیل سریع پخش شد که ایشان به هر دلیل، در مراسم عید قربان حضور نیافتند و پخش کنندگان این شایعه دروغین عنوان کردند که عدم حضور رهبر ایران در مراسم عید قربان حاکی از آن است که ایشان یا به شدت بیمارند یا این که ممکن است درگذشته باشند.

شایعه بیماری و درگذشت رهبر انقلاب، از مهم ترین و قوی ترین شایعاتی بود که پس از انقلاب درباره ایشان ساخته شده و در حجم وسیعی در رسانه های ضد انقلاب و زاویه دار با انقلاب اسلامی منتشر گردید، شایعه ای که به مدد ماهواره های زنجیره ای فارسی و انگلیسی و عربی و… توانست در برخی اذهان ضعیف یا بیمار، سؤالات و ابهامات زیادی ایجاد کند و جو روانی جامعه را از آرامش و سکونی که داشت منحرف سازد.
این شایعه دروغ، چنان جدی شد که مقامات وقت ایران مجبور شدند که آن را تکذیب کنند. محمدجواد ظریف که در آن زمان، نماینده جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل بود، روز جمعه 15 دی ماه همان سال به خبرگزاری ها گفت که این خبر نادرست است. سید محمدعلی حسینی، سخنگوی وقت وزارت امور خارجه کشورمان هم نه تنها خبر درگذشت رهبر ایران را رد کرد بلکه افزود که ایشان در صحت و سلامت به سر می برند.

در نهایت حضرت آیت الله خامنه ای، شخصاً نیز به شایعاتی که در مورد بیماری و احتمال فوت ایشان در رسانه های غربی مطرح شده بود واکنش نشان دادند. ایشان چند هفته بعد، در 19بهمن، طی سخنرانی در جمع فرماندهان و شماری از اعضای نیروی هوایی ارتش که به مناسبت روز نیروی هوایی به دیدار ایشان رفته بودند، عملیات روانی و شایعه پراکنی اخیر دشمنان را نشانه ضعف و استیصال آنان دانستند و خاطرنشان کردند: «دشمنان نظام اسلامی شایعات مختلفی درباره فوت و بیماری درست می کنند تا شاید چند روزی روحیه ملت ایران را تضعیف کنند اما آن ها نمی دانند که در ایران با یک شخص روبه رو نیستند بلکه با ملتی روبه رو هستند که در پاسخ به توطئه ها و حیله های دشمن، روز 22 بهمن در سراسر کشور به خیابان ها می آید و با فریادهای پرشور، قدرت و هوشیاری و استقامت خود را در دفاع از اسلام و انقلاب و ایران نشان خواهد داد.»
تحلیلگران معتقدند برخی دستگاه های امنیتی جهان، برای تضعیف کشورهای مخالف خود گاهی مواقع شایعه مرگ رهبران آن ها را منتشر می کنند تا ببینند چه واکنش هایی ایجاد می شود. مخالفان دولت ها نیز در مواردی از این ابزار استفاده می کنند و بر روی اذهان عمومی موج سواری می کنند. نمونه های این عملیات روانی را پیش از این در بسیاری از کشورها در دوران جنگ سرد و بعدها در خصوص کوبا، کره شمالی، سوریه و… شاهد بوده ایم.

از این منظر تصمیم مدبرانه و هوشمندانه رهبر معظم انقلاب مبنی بر اعلام صریح و صمیمانه خبر جراحی موفقیت آمیزشان، ابزار و بهانه شایعه سازی و شایعه پراکنی را از دست بدخواهان داخلی و خارجی گرفت و عملاً دشمن را در این حوزه حساس که مرتبط با آرامش روانی جامعه و امنیت ملی است، کاملاً خلع سلاح کرد.

از منظری دیگر نیز به خاطر داریم رهبر معظم انقلاب در دیدار اخیر خود با هیئت دولت، ایجاد آرامش روحی و روانی در جامعه را ازجمله اقدامات با ارزش و خوب دولت برشمردند. تدبیر رهبر معظم انقلاب در انتشار خبر عمل جراحی ایشان، آن هم پس از اطمینان از موفقیت درمان، عملاً اقدامی عملی و مدبرانه در جلوگیری از تشویش اذهان عمومی و به هم خوردن آرامش روحی و روانی جامعه محسوب می شود، ضمن آن که بدخواهان نظام و انقلاب را از شایعه پراکنی و عملیات روانی آن ها خلع سلاح نمودند.

عمل جراحی در یک بیمارستان دولتی

اما آنچه در شرایط کنونی نمی توان از کنار آن به سادگی عبور کرد این است که رهبر معظم انقلاب اسلامی برای عمل جراحی اخیر خود سفارش کرده بودند که در یک بیمارستان دولتی این کار صورت بگیرد و در انجام این عمل نیز زمانی انتخاب شود که به بیماران و دیگر مراجعان به بیمارستان نیز کمترین زحمت و فشار وارد شود.

این که رهبر یک کشور برای عمل جراحی یک بیمارستان دولتی را انتخاب کند خود معنا دار است. هر چند عمل جراحی رهبر معظم انقلاب به لطف خدای متعال عمل خطرناکی نبوده است اما بالاخره مسأله جراحی مسأله مهمی است و به طور معمول مردم علاقه دارند که برای عمل جراحی از بهترین امکاناتی که می توانند و در دسترسشان هست استفاده کنند. قابل انکار نیست که رهبر معظم انقلاب امکان این را داشته اند که در یک بیمارستان خصوصی و در بخشی که کاملاً اختصاصی باشد و با امکانات بسیار بیشتر از یک بیمارستان دولتی به این عمل اقدام کنند. اما ساده زیستی و لزوم توجه به بیت المال مسلمین و رعایت وضعیت عمومی مردم باعث شده است که ایشان از چنین کاری خودداری کنند و چنان که آقای دکتر مرندی بیان داشتند، ایشان اصرار داشته باشند که در یک بیمارستان دولتی این اقدام صورت بگیرد. مطابق خبری که خبرگزاری ها منتشر کردند: دکتر مرندی با اشاره به تأکید رهبر انقلاب در خصوص انجام عمل در یک بیمارستان دولتی، افزود: رهبر انقلاب تأکید داشتند که مزاحمتی برای سایر بیماران انجام نشود، لذا عمل صبح زود انجام شد. آقای مرندی در پاسخ به پرسشی درباره زمان ترخیص رهبر معظم انقلاب از بیمارستان نیز گفت: معمولا مراقبت های بعد از این عمل برای همه بیماران بین سه تا پنج روز در بیمارستان انجام می شود و در خصوص ایشان نیز همین روند گذرانده خواهد شد.

این امر حاکی از آن است که رهبر معظم انقلاب به توصیه حضرت علی علیه السلام در مورد زندگی حاکمان اسلامی عمل می نمایند و ما نیز همواره دعا می کنیم که ایشان در همه اهداف و اعمال خویش و نیز در این اقدام که الگوگیری از مولی الموحدین حضرت علی علیه السلام است موفق باشند.

حضرت علی علیه السلام در خطبه 209 نهج البلاغه که در آن هم توصیه به ساده زیستی و هم توصیه به بهره مندی از دنیا هست، بیان می دارند که حاکم اسلامی باید زندگی خود را با زندگی عموم مردم و ضعفای جامعه هماهنگ کند. متن کامل این خطبه چنین است:

خطبه 209: از سخنان آن حضرت است زمانی که در بصره جهت عیادت علاء بن زیاد حارثی که یکی از یارانش بود وارد شد، چون خانه او را وسیع دید فرمود:

با این خانه وسیع در دنیا چه می کنی و حال آن که در آخرت به خانه گسترده محتاج تری. آری اگر بخواهی به وسیله این خانه به منزل وسیع آخرت برسی در این خانه میهمانی کن، صله رحم به جای آور و حقوقی را که خداوند بر عهده ات گذاشته در جای خود پرداخت کن، در این صورت به سبب این خانه به آخرت دست یافته ای.

علاء عرضه داشت: یا امیرالمؤمنین، از برادرم عاصم بن زیاد به تو شکایت دارم. فرمود: چه شکایتی؟ عرضه داشت: لباسی کهنه پوشیده و دل از دنیا بریده. حضرت فرمود: او را نزد من حاضر کنید. وقتی آمد، فرمود: ای دشمنک جان خویش، شیطان پلید تو را به بیراهه کشیده، آیا به زن و فرزند خود رحم نکردی؟ گمان می کنی خداوند چیزهای پاکیزه را بر تو حلال کرده آن گاه از این که از آن ها بهره مند شوی ناراضی است؟ تو نزد خداوند بی مقدارتر از آنی که با تو این گونه رفتار نماید.

عاصم گفت: یا امیر المؤمنین، تو خود با لباس خشن و غذای ناگوار زندگی می کنی! حضرت فرمود: وای بر تو، من همانند تو نیستم، زیرا خداوند بر پیشوایان عادل واجب فرموده که خود را با ضعفای مردم هماهنگ کنند تا تهیدستی بر فقیر سنگینی نکند و او را از پای در نیاورد.

توجه به محتوای این بیان گهربار امیر المؤمنین علیه السلام برای ما الزامی است. اولا حضرت علی علیه السلام دعوت به دنیا گریزی نمی کنند و دنیاگریزی را نهی می کنند. از سوی دیگر غرق شدن در نعمات مادی دنیا را نیز نمی پسندند و رد می کنند و به علاءبن زیاد می فرمایند که با بهره مندی صحیح از همین مادیات و خیر رساندن به دیگران می توان به آخرت نیز دست یافت. اما نکته اصلی مورد نظر ما دستوری است که ایشان به حاکمان اسلامی می دهند و آن این است که حاکم باید زندگی خود را با قشر و طبقه ضعیف و مستضعف جامعه هماهنگ کند. این بدان معنی نیست که حاکم اسلامی باید فقیرترین مردم باشد. چنین برداشتی از این سخن حضرت غلط و افراطی است. منظور این نیست که حاکم باید از همه فقیرتر و ندارتر باشد بلکه منظور این است که زندگی خود را همسنگ و همراه با قشر پائین جامعه و طبقه سفلی جامعه (به تعبیر خود حضرت در نامه به مالک اشتر) قرار دهد. یعنی رفتارهای او رفتارهای اشراف و ثروتمندان و قدرتمندان جامعه نباشد که از هر امکاناتی بهره مند هستند و از هر موهبتی برخوردارند بلکه مانند اقشار ضعیف جامعه عمل کند که به بسیاری از امکانات دسترسی ندارند.

چنین رفتاری باعث می شود که فقر و نداری بر طبقه پائین جامعه فشار نیاورد و مسؤولین جامعه نیز درد این طبقه را بفهمند و با آن ها در سیاست گذاری ها و تصمیم گیری های خود همراه شوند.
آری اقدامات عملی و بی سر و صدای رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز کاملا بر اساس الگوگیری از این سیره نورانی صورت می گیرد و ما همزمان با دعای برای سلامتی کامل این رهبر گرانقدر، دعا می کنیم که خدای متعال به ایشان توفیق کامل تبعیت از مولی الموحدین امیر المؤمنین علی علیه السلام را عطا کند و ما را نیز پیرو ایشان در این طریق قرار دهد. ان شاءالله.