بحث همکاری ایران و آمریکا در حل بحران عراق یکی از اصلی‌ترین موضوعاتی بود که همزمان با شدت گرفتن حملات “داعش” در عراق مطرح شد. جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا از آمادگی این کشور برای همکاری مشترک نظامی با ایران در عراق خبر داد. سخنی که چندی بعد، “کربی”، سخنگوی پنتاگون آن را رد کرد و اظهار داشت: هیچ قصد و برنامه ای برای همکاری یا هماهنگی نظامی با ایران در عراق ندارند. به هر حال زمزمه‌های همکاری ایران و آمریکا در عراق به گوش می‌رسید و حتی بسیاری از سینه‌چاکان رابطه با آمریکا را هم بر سر ذوق آورده بود.

مدتی از رد و بدل شدن حدس و گمانه‌زنی‌ها نمی‌گذشت که مسئولین جمهوری اسلامی ایران با واکنش رسمی خود به این گمانه‌زنی‌ها به صراحت احتمال همکاری ایران و آمریکا در موضوع عراق را نفی کردند. سرلشکر فیروزآبادی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در جمع خبرنگاران تاکید کرد: «همکاری ایران و امریکا هرگز اتفاق نمی‌افتد و اصلا معنا ندارد». محسن رضایی، عضو ممع تشخیص مصلحت نظام هم به خبرنگاران گفت: «ایران حاضر نیست به خاطر مقابله با داعش کنار آمریکا باشد». اما نقطه پایانی امید بستن عده‌ای از سیاسیون به همکاری ایران و آمریکا موضع‌گیری صریح رهبر معظم انقلاب در جمع مسئولان قضایی در مخالفت با هرگونه دخالت نظامی آمریکا در عراق بود.

اما سوال اصلی اینجا است که دلیل دست رد زدن جمهوری اسلامی به سینه آمریکا در قبال ابراز تمایل این کشور برای همکاری با ایران در عراق چه بود؟ در واقع چه نوع نگاهی به حوادث عراق ایران را از همکاری با آمریکا بازداشت؟

به نظر می‌رسد اختلاف اصلی، در تعریف هویت واقعی حوادث عراق است. کشورهای غربی و در راس آنها آمریکا سعی دارند حوادث عراق را صرفا یک جنگ بین شیعه و سنی عنوان کنند.  اوباما در یک کنفرانس خبری اظهار داشت: « در صورتی که مواضع ایران همچون موضع آمریکا در قبال بحران عراق بی‌طرفانه! و با درنظر گرفتن منافع همه گروه‌های عراقی باشد، کاخ سفید از آن حمایت خواهد کرد.

وی گفت: اما اگر قرار باشد ایران صرفا با حمایت از شیعیان قصد حل این بحران را داشته باشد، نتیجه آن ممکن است به وخیمتر شدن بحران منجر شود».

به این ترتیب کاملا مشخص است که آمریکا سعی دارد حوادث عراق را صرفا در حد درگیری مذهبی تقلیل بدهد و این حوادث را درچارچوب تقابل شیعه و سنی تحلیل کند. تحلیلی که کاملا عکس تحلیل جمهوری اسلامی است.

مقام معظم رهبری در تحلیلی هوشمندانه از حوادث عراق، این وقایع را “فتنه” نامیدند. ایشان در سخنرانی 15 خرداد خود در حرم امام خمینی در تعریف “فتنه” فرمودند: «آن قدرتى که از انتخاب مردم به‌وجود آمد، محترم است؛ در مقابل آن، کسى نبایستى سینه سپر بکند، در مقابل او کسى نباید قهر و غلبه‌اى به کار ببرد که اگر یک چنین کارى کرد، اسم کار او فتنه است».

به این ترتیب اوضاع کنونی عراق، حوادثی مدیریت‌شده به منظور ساقط کردن دولتی است که با رای مردم بر سرکار آمده است و شاید از این منظر بی‌شباهت به حوادث سال 88 ایران نباشد.

حضرت آیت الله خامنه ای در ادامه در تشریح حوادث عراق افزودند: «هدف اصلی از قضایای اخیر در عراق، محروم کردن مردم این کشور از دستاوردهایی است که علیرغم حضور و دخالت آمریکا بدست آورده اند، که مهمترین آن، حاکمیت نظام مردم سالاری است.

رهبر انقلاب اسلامی تأکید کردند: آمریکا از روال کنونی در عراق یعنی برگزاری انتخاباتی با مشارکت خوب مردم و تعیین گزینه های مورد اعتماد مردم، راضی نیست زیرا آمریکا به دنبال آن است که عراق تحت سلطه قرار گیرد و افراد گوش به فرمان آمریکا، حاکم باشند.»

به این ترتیب تحلیل جمهور اسلامی ایران از حوادث عراق نه تنها جنگ شیعه و سنی نیست بلکه معتقد است آمریکا که اکنون تلاش می‌کند خود را دایه مهربان‌تر از مادر نشان بدهد، خود در پشت صحنه، حوادث را مدیریت می‌کند و به دنبال زمینه‌سازی برای افزایش نفوذ و اعمال قدرت در عراق است.

اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا در کنفرانس خبری خود اعلام کرد که “آمریکا به دنبال تغییر و تعیین دولت در عراق نیست”. ادعایی که با پیش شرط آمریکا برای کمک نظامی به عراق، یعنی استعفای نوری المالکی کذب بودن آن آشکار شد.

رهبر معظم انقلاب در بخش دیگری از تحلیل خود در خصوص اوضاع کنونی عراق، درگیری‌های این کشور را جنگ بین استقلال‌طلبان و کسانی که به دنبال پیوستن عراق به اردوگاه آمریکا هستند، توصیف کردند.

بنابراین جنگ داخلی کنونی عراق به معنای حقیقی کلمه مصداق جنگ داخلی است، بلکه جنگی برای حفظ استقلال یک کشور در برابر بیگانگان است که پیاده‌نظام آن را عناصر داخلی متعصب، متجر و فریب‌خورده نظام سلطه با پشتیبانی دلارهای نفتی برخی کشورهای شیخ‌نشین عربی تشکیل می‌دهد.

“فرافرقه‌ای” بودن درگیری‌های عراق مطلبی است که مورد تاکید مرجعیت شیعه در عراق نیز هست. اکنون حوزه علمیه نجف به زعامت حضرت آیت‌الله سیستانی به دنبال همراهی کامل اهل سنت عراق در تقابل با “داعش” است. تلاشی که به نتایج بسیار مبارکی هم رسیده تا آنجا که خالدملا، رئیس هیات علمای اهل تسنن عراق در گفتگویی تاکید کرد: «سید علی سیستانی مرجع همه عراقی‌ها هستند». علمای اهل سنت بصره نیز در بیانیه‌ای ایستادگی در برابر “داعش” را “واجب ملی و شرعی”عنوان کردند.

بنابراین با تلاش علمای شیعه عراق در فرو نشاندن غبار فتنه شاهد شفافیت فضا و همگرایی شیعه و سنی در مقابله فتنه آمریکایی در عراق خواهیم بود. امری که تا حد قابل توجهی تحقق یافته و ادامه این روند منجر به پایان هرچه زودتر این فتنه در عراق خواهد شد.