حجت الاسلام والمسلمین علیرضا پناهیان، استاد حوزه علمیه عصر دیروز در همایش دانش های مورد نیاز تبلیغ که در دانشگاه معارف اسلامی قم برگزار شد، در رابطه با اهمیت تبلیغ اظهار داشت: نیاز جامعه به تبلیغ بیش از تصور ما است و بسیاری از نابسامانی ها در جامعه ناشی از عدم تبلیغ صحیح است.

وی سبک تبلیغ روحانیان را پر از آسیب دانست و افزود: امروزه در امر تبلیغ بسیاری از منکرها معروف شده است و در برخی موارد در نگاه دراز مدت آثار زیان باری را در رابطه با دین داری در جامعه خواهد داشت و حتی طلاب هم از این آسیب ها مصون نیستند.

حجت الاسلام والمسلمین پناهیان با بیان این که تبلیغ نا صحیح دین در جامعه منجر به دین گریزی مردم می شود، ابراز داشت: نباید تبلیغ ما به گونه ای باشد که یک کاریکاتور از دین ارائه کنیم.

مبلغ موفق بیشتر از مهارت و ذوق به آگاهی و علم تبلیغ نیاز دارد

وی با اشاره به مصادر تبلیغ در حوزه های علمیه خاطرنشان کرد: امروز تبلیغ در حوزه های علمیه جایگاه رفیعی ندارد و مرکزی برای تولید محتوای علمی برای تبلیغ وجود ندارد و به آگاهی های مورد نیاز یک مبلغ توجه نمی شود؛ برخی از بزرگان حوزه گمان می کنند که تبلیغ نیاز به مهارت و ذوق دارد در حالی که بیشتر از آن که به مهارت نیاز باشد به علم و آگاهی نسبت به تبلیغ نیاز است.

استاد حوزه علمیه تصریح کرد: تبلیغ مؤثر تبلیغی است که مبلغ درک مقتضای حال مخاطب را بلد باشد؛ در حال حاضر به جای تعلیم مخاطب شناسی در حوزه علومی مورد تأکید است که در تبلیغ کارآمد نیست.

باید در حوزه آیات تبلیغی قرآن مانند آیات فقهی مورد تفصیل قرار گیرد

وی با بیان این که آیات تبلیغی قرآن هم باید مانند آیات فقهی مورد تفصیل و تدقیق قرار گیرد، اظهار داشت: حضرت آیت الله وحید در جایی فرمودند اکثر آیات اخلاقی قرآن که مردم بیشترین نیاز را به آنها دارند بکر و دست نخورده باقی مانده است.

حجت الاسلام والمسلمین پناهیان مشکل اصلی جامعه را عدم دینداری دانست و گفت: بسیاری از آیات قرآن برای سوق دادن مردم به سمت دین داری طراحی شده است ولی بسته های علمی که در حوزه علمیه طراحی شده است با تبلیغ سازگاری ندارد و وظیفه ما این است که برای تبلیغ بسته های محتوایی تدوین کنیم.

وی به دانش های مورد نیاز مبلغان اشاره کرد و افزود: اولین نیاز یک مبلغ علم انسان شناسی و روان شناسی دین است که روایات زیادی در رابطه با تیپ های مختلف شخصیتی داریم و بیان کرده اند که چه تیپ افرادی بیشتر به دین جذب می شوند و به چه بخش هایی از دین جذب می شوند.

استاد حوزه علمیه افزود: باید تبلیغ کارکرد گرایانه از دین انجام دهیم تا بر مردم تأثیر بیشتری داشته باشد؛ قرآن هم آیات زیادی در رابطه با تبلیغ کارکرد گرایانه دارد.

وی دانش دیگر مورد نیاز مبلغان را زمان شناسی عنوان کرد و افزود: زمان شناسی نیاز به مطالعات اجتماعی و تاریخی دارد و طلاب باید زندگی پیامبر(ص) و ائمه(ع) را مسلط باشند و تعریف درستی از معنویت داشته باشند زیرا گاهی اوقات برخی سیاست را از معنویت جدا تصور می کنند.

حجت الاسلام والمسلمین پناهیان بیان کرد: یکی دیگر از علوم مورد نیاز یک مبلغ نگاه نظام مند به دین است؛ یک طلبه باید نسبت میان مفاهیم دینی را درک کند و هر مفهوم را در جایگاه خود برای مردم بازگو کند و این مستلزم داشتن یک نگاه جامع از دین است.

وی افزود: مبلغان باید جاذبه و دافعه را در کنار هم بیان کنند و هم تبشیری و هم انذاری تبلیغ کنند زیرا ما باید یک بسته کامل از دین را به مردم ارائه کنیم و نباید به دنبال سحر کردن مردم باشیم.