به منظور بررسی موشکافانه ابعاد و زوایای گوناگون نقاط عطف تمدن اسلامی در سده های گذشته و همچنین مفهوم، مبانی و راه های دست یابی به تمدن نوین اسلامی، “نخستین هفته علمی تمدن نوین اسلامی” با مشارکت شماری از مراکز علمی و تحقیقاتی کشور در سال ۱۳۹۴ برگزار می شود.

این هفته علمی که مراحل مختلف تمهید مقدمات پژوهشی آن از اسفندماه سال جاری شروع شده است، به جز شورای سیاست گذاری و شورای علمی، از شش کمیسیون تخصصی تشکیل شده که مسئولیت هر کدام از این کمیسیون ها بر عهده یک یا چند مرکز تحقیقی یا دانشگاه نهاده شده است.

همچنین در این هفته علمی که در دل آن برپایی نزدیک به ۳۰ نشست علمی در محورهای ۶ گانه موضوعی در نقاط گوناگون کشور پیش بینی شده است، ده ها مقاله علمی و پژوهشی از سوی اساتید و محققان حوزه و دانشگاه ارائه خواهد شد.  علاوه بر این، برنامه ریزی شده است تا هر یک از مراکز علمی همکار، حداقل یکی از شماره های نشریه تخصصی مرتبط خود به موضوع تمدن نوین اسلامی اختصاص دهند.

نظام موضوعی این هفته علمی به شرح ذیل است:

الف. مفهوم شناسی

تمدن، فرهنگ، نسبت فرهنگ و تمدن، تمدن اسلامی، فرهنگ اسلامی، مدنیت اسلامی، جامعه اسلامی، نظام اسلامی، پیشرفت اسلامی

ب. چیستی و ماهیت تمدن نوین اسلامی

  • پروژه یا پروسه بودن شکل‌گیری تمدن
  • مولفه‌های تمدن نوین اسلامی و تمایز آن با سایر تمدن‌ها
  • ارکان تمدن نوین اسلامی (اقتصاد، ‌سیاست،‌ فرهنگ، قدرت نظامی، نظام اخلاقی، نظام آموزشی، نظام علمی و …)
  • نسبت تمدن نوین اسلامی با الگوی پیشرفت اسلامی
  • مظاهر یا لوازم تمدن اسلامی
  • سبک های زندگی اسلامی به عنوان مظاهر تمدن

ج. مبانی نظری تمدن نوین اسلامی

  • مبانی هستی‌شناختی
  • مبانی معرفت‌شناختی
  • مبانی الهیاتی و دین شناختی
  • مبانی انسان‌شناختی
  • مبانی ارزش‌شناختی

د. اهمیت و ضرورت تمدن نوین اسلامی

  • ضرورت شکل‌گیری تمدن
  • ضرورت تمدن اسلامی
  • ضرورت شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی در جهان معاصر

هـ . سیر تکوین تمدن نوین اسلامی

  • الزامات و پیش‌نیازهای تحقق تمدن نوین اسلامی
  • موانع تحقق تمدن نوین اسلامی
  • مراحل تحقق تمدن نوین اسلامی (مسیرهای ممکن، موجود و محتمل با رویکرد آینده‌پژوهی)
  • نقش علم در تحقق تمدن نوین اسلامی (علوم انسانی،‌ علوم تجربی، علوم اسلامی)
  • نسبت تمدن اسلامی با فرایند جهانی‌شدن، جامعه ایده‌آل مهدوی و …
  • نقاط عطف تاریخی در تمدن اسلامی (صفویه، آل بویه، عثمانی و …)
  • نسبت تمدن اسلامی و انقلاب اسلامی
  • عوامل رشد و افول تمدن‌ها
  • نسبت تمدن نوین اسلامی با تمدن غرب مدرن (تضاد، تعامل، شکل گیری هم زمان …)
  • نحوه تأثیر گذاری تکنولوژی در تمدن

و. ظرفیت‌های موجود برای تمدن سازی

  • ظرفیت‌های تاریخی ایران و اسلام
  • ظرفیت‌های دین اسلام
  • ظرفیت‌های انقلاب اسلامی
  • ظرفیت‌های جهان اسلام و امت اسلامی
  • بیداری اسلامی
  • گستره جغرافیایی تمدن نوین اسلامی

ز. مطالعات تمدنی و تمدن شناسی

  • جایگاه تمدن‌شناسی در طبقه‌بندی علوم
  • نسبت تمدن نوین اسلامی با تمدن اسلامی
  • رشته‌های علمی ناظر به تمدن‌شناسی
  • مطالعات علمی انجام شده در حوزه تمدن‌شناسی
  • بایسته‌های علمی و معرفتی در حوزه تمدن‌شناسی و تمدن پژوهی

اسامی ۶ کمیسیون تخصصی و مسؤلان هر یک نیز عبارتند از:

  1. پژوهشگاه علوم و معارف اسلامی (نهاد) با مشارکت مرکز پژوهش های صدرا/  مفاهیم، چیستی و ضرورت/ چیستی و ماهیت تمدن نوین اسلامی
  2. پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با مشارکت موسسه امام خمینی(ره) (گروه کلام)/ هستی شناختی، معرفت شناختی، دین شناختی، انسان شناختی، ارزش شناختی/ مبانی نظری تمدن نوین اسلامی
  3. دانشگاه عالی دفاع ملی با مشارکت دانشگاه شاهد/ الزامات، موانع و مراحل/سیر تکوین تمدن نوین اسلامی
  4. موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)/ تاریخی، دینی، انقلاب اسلامی، جهان اسلام/ظرفیت های موجود برای تمدن سازی نوین اسلامی
  5. بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی/ جایگاه در طبقه بندی علوم، رشته ها، مطالعات، بایسته های علمی و معرفتی/مطالعات تمدن و تمدن شناسی
  6. پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی (دفتر تبلیغات اسلامی) با مشارکت موسسه آینده روشن/ تمدن زمینه ساز، ظرفیت های آموزه های مهدویت، جایگاه انتظار/ تمدن نوین اسلامی و مهدویت

۱۳۹۳۱۲۰۹۲۳۲۷۱۰۱۴۷۴۸۳۸۵۸۱۰

جهت اطلاع از شرایط ارسال مقاله به پورتال www.sccsr.ac.ir مراجعه فرمایید.