نشانه‌ها:

پیام تاریخی رهبر معظم انقلاب اسلامی بعنوان گام نخست و اساسی در جهت نفوذ گفتمان انقلاب اسلامی در جوامع آمریکای شمالی و اروپا بوده که نشان دهنده گستره حوزه نفوذ فرامنطقه‌ای آن است.

در تاریخ پس از پیروزی انقلاب اسلامی ، رویارویی گفتمان انقلاب اسلامی از سوی مستضعفین با محوریت دین و گفتمان لیبرالی استکبار با ماهیت اومانیستی ، همواره ادامه داشته لیکن بواسطه نهال نوپای نظام جمهوری اسلامی و در طرف مقابل تکنولوژی و امکانات برتر دیرینه‌ی ارتباطی و استکباری و همچنین امپراطوری رسانه‌ای در غرب ، این رویارویی در زمین خودی و یا حداکثر در حوزه کشورهای مسلمان و یا منطقه خودمان بوده است.

اما گویا اکنون وقت آن فرا رسیده تا انقلاب اسلامی از مواضع تدافعی در زمین خودی خارج شده و اقدام به نفوذ در حوزه تحت سیطره گفتمان استکباری نماید و این به معنی نفوذ و اقدام رو به جلوی گفتمان مستضعفین در عمق استراتژیک گفتمان استکباری است. عمق راهبردی در جبهه دشمن ؛ همان جایی که می‌تواند موجب تحول ودگرگونی در گفتمان و اندیشه غرب شود ، تعامل با جوانان آمریکایی و اروپایی بطور مستقیم است.

موقعیت شناسی مقام معظم رهبری در تشخیص پیچ تاریخی از سالها قبل در راستای مرحله گذار انقلاب اسلامی و پیشروی بهنگام کنونی در عمق راهبردی جبهه استکباری دشمن، به نظر می‌رسد حاوی دو عامل زیر باشد:

الف. فطرت‌های حقیقت‌جو در غرب که بواسطه قرنها سلطه‌ی فرهنگ‌های مادی‌گرایانه، دچار سردرگمی در ماهیت خود شده‌اند، اکنون تشنه معارف جدید برای رسیدن به آرامش روحی در زندگی اجتماعی خود می‌باشند. اسلام نیز بعنوان سازگارترین معارف منطبق بر فطرت‌های بشری، می‌تواند به مثابه پلی برای شکاف‌های ایجاد شده در بحران‌های هویت و فرهنگی- اجتماعی در جوامع غربی عمل نماید.

شایان ذکر است که گرایش به اسلام در جوامع غربی در دهه‌های اخیر رو به افزایش بوده بطوری‌که به نقل از مراکز مطالعاتی غرب ، کمتر از دو دهه آینده جمعیت غالب در برخی از کشورهای اروپایی بخصوص فرانسه را مسلمانان تشکیل خواهند داد. لذا ورود گفتمان انقلاب اسلامی در این عرصه حاصل هوشمندی و موقع شناسی رهبر معظم انقلاب بوده است.

  • پس از بروز بحران هویت و پس از آن ، رشد گرایش به اسلام از سوی شهروندان غربی ، دولتهای مذکور را بر آن داشت تا این سیر صعودی و حساس کم نظیر را به کندی بکشانند ، لذا دست به اسلام هراسی در جوامع غربی زده‌اند. پدیده‌هایی مانند افراط گری‌ گروه‌های تکفیری با نام جدید داعش و یا احتمالا طرح ریزی عملیات‌های تروریستی در داخل خاک خود مانند حوادث ۱۱ سپتامبر و حمله به ساختمان روزنامه شارلی در فرانسه و بسیاری موارد دیگر به نام مسلمانان منجربه افزایش اقدامات ضد اسلامی در جوامع غربی شده است. بنابراین فرصت ابلاغ پیام انقلاب اسلامی و دعوت به شناخت صحیح از اسلام می‌تواند در خنثی نمودن نقشه پلید تخریب چهره اسلام ناب مؤثر واقع شود.

تحلیل محتوا:

در تحلیل محتوا به متن اصلی پیام معظم‌له مراجعه نموده و به تبیین برخی از نکات و تحلیل شرایط حاضر در صدور پیام خواهیم پرداخت.

  • ابتدا اینکه انتخاب جوانان بعنوان مخاطبان اصلی ، همان باور آشنای امام راحل (رحمه الله علیه) و سنت حسنه انقلاب اسلامی در ایمان به جوانان ، اعتقاد به توانایی‌ها ، مسئولیت پذیری آنان در نقش آفرینی تحولات فکری ، اجتماعی و یادآوری تعلق آینده کشورها و ملت‌ها به جوانان است. لذا حس حقیقت‌جویی که در قلوب جوانان زنده‌تر و هوشیارتر است می تواند یکی از مجاری ارتباطی قوی در عرضه اسلام ناب به جوامع غربی باشد.
  • نکته دیگر ؛ نقد سیاستمداران غربی مبنی بر انحراف عمدی سیاست آنان از صداقت و راستی و اعلام این موضع راهبردی انقلاب اسلامی به غرب که حساب دولتهای غربی از ملت‌ها جدا است.
  • تأکید و صراحت بر سخن درباره اسلام و تلاش برای اصلاح چهره ارائه شده از اسلام در غرب مبتنی بر اسلام هراسی و تصویرسازی غلط از اسلام در جوامع غربی از نکات دیگر برجسته متن است.
  • یادآوری تاریخ سیاسی غرب به جوانان آمریکایی و اروپایی ، از جمله ؛ برده‌داری ، استعمار ، ستم بر رنگین پوستان و غیرمسیحیان ، خونریزی‌های به‌نام مذهب ، ملیت و قومیت و سرانجام ماجرای تکراری ابراز سرافکندگی محققین و مورخین غربی از این وقایع نیز از نکات عبرت آمیز در متن مزبور می‌باشد.
  • زمینه مشترک تمام وقایع اشاره شده در بالا بمنظور ایجاد نفرت و ترس موهوم از دیگری بوده و این امر ادامه داشته تا اینکه اکنون به اسلام هراسی رسیده است و این خود می‌تواند بستر تحلیل مسائل و تحولات سیاسی روز را برای جوانان غربی فراهم نماید. اما سؤال اصلی ارائه شده در پیام که می‌تواند منجربه بیداری در فطرت‌های حقیقت جوی جوانان غربی شود اینجاست: «چرا غربی‌ها به اسلام‌هراسی دامن می‌زنند؟» ، «کدام عنصر پرقدرت در اسلام سیاسی به شیوه ایران است که قدرتمندان مستکبر را به رویارویی با آن بر می‌انگیزد؟»
  • شناخت صحیح از اسلام ، اولا بدون پیش داوری و دوم با شناخت مستقیم و با استفاده از منابع اصیل و مآخذ دست اول مانند ؛ معرفی قرآن کریم و سیره پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) از نکات هوشمندانه پیام بوده که به راههای شناسایی اسلام می‌پردازد. البته به استفاده از هر ابزار ارتباطی دیگر در شناخت صحیح اسلام بجز رسانه‌ها نیز اشاره می‌نمایند.
  • معرفی گروههای تکفیری بعنوان تروریست‌های تحت استخدام دولتهای غربی و نه نمایندگان اسلام نیز به نوعی اعلام موضع انقلاب اسلامی و جریان شناسی دقیق آن در برخورد با پدیده داعش و تبیین ارتباط آن با پروژه اسلام هراسی در غرب می‌باشد.
  • استفاده از ابزار و منابع ارتباطی مدرن مانند شبکه‌های اجتماعی ، حُسن استفاده از امکانات موجود و بازی در زمین دشمن می‌تواند مهم‌ترین راه در ابلاغ پیام و عرضه اسلام و برقراری ارتباط با میلیونها جوان در جوامع غربی باشد.

تأثیرات:

اما آثار و برکات قابل ملاحظه‌ای که این پیام تاریخی می‌تواند در جوامع غربی بخصوص در اقشار جوان داشته باشد بصورت مختصر از قرار زیر است:

  1. ترغیب جوانان به تحقیق در منابع اسلامی و دعوت به رجوع به مآخذ دست اول بجای تأثیر پذیری از القائات رسانه‌ها ، که این امر برآمده از حس اعتماد به نفس و غنی بودن معارف و حقایق نهفته در اسلام است.
  2. امکان برقراری ارتباط از سوی انقلاب اسلامی با قشر جوان در جوامع غربی ، بعنوان مؤثرترین نیروی محرکه در تحولات اجتماعی.
  3. این پیام گام نخست در نفوذ عملیاتی گفتمان انقلاب اسلامی در غرب است که می‌تواند آشنایی جوامع غربی بویژه جوانان با منطق و ادبیات ناب انقلاب اسلامی بطور مستقیم از زبان رهبر انقلاب اسلامی ایران را در پی داشته باشد.
  4. ارائه روشنگری در اندیشه دینی و تاریخ تحولات سیاسی در پیام مزبور و همچنین اعلام صریح مواضع انقلاب اسلامی برای مهمترین قشر فعال در جوامع غربی می‌تواند روند تخریب چهره اسلام و پروژه اسلام هراسی را دچار مشکل و تردید اساسی در افکار عمومی نماید و حتی زمینه مناسب برای تحلیل دقیق از مسائل پیچیده معاصر را فراهم نماید.

در پایان

اینک که گفتمان استکباری غرب در نظام معنایی و تأثیر بر آحاد جامعه خود دچار تزلزل و بحران مشروعیت شده است و حوادثی از قبیل جنبش اشغال وال استریت ، اعتراض‌های مردمی به تبعیض علیه سیاه‌پوستان ، مخالفت‌ها علیه سیاست‌های استکباری و جنگ‌طلبانه دولتهای غربی در عراق ، افغانستان ، سوریه و فلسطین و همچنین تجمعات شهروندان غربی در محکومیت اقدامات ضد اسلامی ، همه و همه شاهد مثال ما بوده است اما در مقابل روز به روز از کاسته شدن هژمونی(سلطه) نظام استکباری و آرزوی مردم جهان از برقراری عدالت و آزادی در سراسر جهان خبر می‌رسد.

          لذا در روش تحلیل گفتمانی ، گفتمان انقلاب اسلامی اکنون می‌بایست با استفاده از قدرت مولد و سازنده در برجسته نمودن نظام معنایی(مفاهیم انقلاب اسلامی) خود بکوشد و هژمونی و گستره نفوذ نظام معنایی(مفاهیم استکباری) در گفتمان دشمن را به حاشیه براند. بدین ترتیب می‌توان مقدمات لازم را در راستای دستیابی به باور عمومی و جهانی از اندیشه اسلامی با رویکرد گفتمان انقلاب اسلامی فراهم نمود.

در پایان ؛ به نظر می‌رسدجوانان آمریکایی و اروپایی ؛ باید منتظر پیام‌ها و ارتباطات بعدی از سوی انقلاب اسلامی باشند…

مجتبی قنبردوست