انقلاب جهانی پیامبر اسلام صلوات الله علیه و آله درحالی پایه گذاری گردید که اساس آن برادری و برابری و رسیدگی به حال زیر دستان و دادستانی مظلومان از ظالمان بود. ساده زیستی حاکمان و کارگزاران و آراسته بودن به اخلاق اسلامی از ویژگی های حکومت اسلامی بود که پس از پیامبر رو به انحراف نهاد و با ثروت اندوزی و رفاه طلبی برخی از بزرگان صحابه و ویژه خواری های آن ها در زمان خلافت خلفای سه گانه، کم کم یک فضای تبعیض آلودی را ایجاد نمود که خلافت رسول خدا را به سلطنت اموی تبدیل ساخت.

در ایران پس از انقلاب اسلامی، در حالی که مردم با هدف تشکیل حکومت اسلامی و برپایی شعائر دینی و محو ظلم طاغوت و رژیم ستم شاهی  جریان عظیم انقلاب را رقم زده بوند، افرادی نیز در پوشش های مختلف توانستند خود را با هدف بهره گیری شخصی و استفاده از ابزار قدرت در جهت منافع شخصی، به بدنه مدیریتی نظام اسلامی نزدیک سازند. این افراد که عمدتا نگرش غرب گرایانه و لیبرالی را در فضای اقتصاد و سیاست ایران پس از انقلاب دنبال می نمودند، تحت لوای توسعه و پیشرفت،دانسته یا ندانسته دست به ایجاد شبکه های پیوند ثروت و قدرت در کشور زده و وابستگان خود را در امور حساس و کلیدی، با اعطای امتیازات انحصاری در تجارت و سایر فعالیت های انتفاعی، وارد نمودند.

IMAGE634829731932338608

این حرکت خزنده در کنار عدم وجود نظارت کافی دستگاه های ناظر، باعث گردید تا پس از گذشت مدت اندکی، علاوه بر شکل گیری باندهای اقتصادی دارای امتیازات انحصاری، حلقه های مدیریتی بسته و همسوی این باند های اقتصادی نیز در نظام اداری کشور بگیرد. این همداستانی بدنه مدیریتی با باندهای اقتصادی موجب شکل گیری نوع جدیدی از فساد در کشور گردید که آن را فساد سیستماتیک می نامند. فساد سیستماتیک در عبارت دیگر به تحول فساد از حوزه فردی و گسسته به نوع گسترده و پیوسته و درحال رشد آن اطلاق می گردد که حتی دامان دستگاه های نظارتی نیز از آلودگی به آن مصون نخواهد بود.

با این اوصاف و در شرایطی که دستگاه های ناظر و رسیدگی کنندگان به این نوع تخلفات هم به دلیل رخنه این عوامل مفسد و هم به دلیل فشار های گونه گون مفسدان از طریق سیاسی سازی شرایط و هجمه های رسانه ای و تبلیغاتی، کارآمدی لازم را در مبارزه با فساد از خود نشان نمی دهند؛ راه برون رفت از این وضعیت و ریشه کن ساختن فساد چه خواهد بود؟

IMG14505989

بدون شک باید یک روند آگاه سازی در پایگاه های مردمی نظیر مساجد و حسینیه ها و هیات های مذهبی نسبت به امر فساد و عوامل و عواقب آن صورت پذیرد و بطن جامعه ضمن کسب آگاهی درباره مفاسد، رویکردی حمایتی و مطالبه ای تحت پوشش تقوا و رعایت قانون و حقوق شهروندی را از دستگاه های ذیربط آغاز نماید.

ضرورت ورود تشکیلاتی حزب الله و سازمان های همگون با آن نظیر بسیج به مقوله نظارت مستمر و آگاهی رسانی به جامعه که باید و حتما باید از کانال های امن و صادق و به دور از حاشیه سازی جریانات سیاسی و به دور از شایعات بی اساس، صورت پذیرد، برای تحقق مطالبه صحیح حق توسط جامعه امری ضروری و حیاتی است. همچنین ایجاد نهاد های تخصصی مردمی که وظیفه رصد فعالیت های اقتصادی، پروژه های کلان و نحوه صرف بیت المال در کشور را برعهده داشته و گزارشات شفاف خود را در صحن جامعه عرضه نماید، می تواند کمک شایانی به نظارت مردم بر مسئولان داشته باشد.

به نظر می رسد که زمان آن فرا رسیده است که جریان حزب الله، از  صرف منابع در موضع گیری های انفعالی و موردی و عمدتا سیاسی رو به حل مشکلات اجتماعی کلان(نه صرفا بدحجابی و ..) و ترمیم بدنه اجتماعی انقلاب و مسائل مهم آن نظیر فساد سیستماتیک موجود، روی آورد.

یکی دیگر از مواردی که می تواند در راه تحقق نظارت مردم بر مسئولان نقش کلیدی ایفا نماید، آگاه سازی جامعه نسبت به نقش نظارتی مجلس و وظایف نمایندگی است. یعنی مردم پس از انتخاب یک نماینده به طور مستمر مطالبات خود را در موضوعات مختلف، از وی پیگیری نموده و از این طریق مجلس را در تحقق نقش نظارتی خود یاری نمایند. همچنین در زمان انتخاب، تغییر مدل انتخاب نمایندگان از مدل لیستی و حزبی یا قومی و عشیره ای، باید طی یک روند رشد و بلوغ سیاسی، به مدل انتخاب نمایندگان بر اساس ملاک های اسلامی نظیر تخصص و پاکدستی و برنامه محوری و مطالبه حق تغییر نماید.

در یک جمع بندی کلی باید گفت، راه حل برون رفت از وضعیت موجود در امر مبارزه با فساد، تغییر استراتژی جریان حزب اللهی از فعالیت های مقطعی و جزیره ای به فعالیت منسجم تشکیلاتی و مستمر برای نظارت بر مسئولان و مبارزه با فساد و مظاهر آن و تقویت نقش مجلس در امر نظارت مردم بر مسئولان از طریق مطالبه مردمی و آگاهی سازی در انتخاب نمایندگان اصلح برای اجرای این امر است.